Yol-İş Sendikası 1 Nolu Şube Eğitim Sekreteri Hakan Ay, işsizlik maaşı almanın yol haritasını anlattı.
Yol-İş Sendikası 1 Nolu Şube Eğitim Sekreteri Hakan Ay, işsizlik maaşı almayı hak edecek şekilde işten ayrılan işçiye, yeni bir işe girene kadar belirli bir süre temel ihtiyaçlarını karşılaması amacıyla devletin kısmen destek olmak için verdiği işsizlik maaşı konusunda açıklamada bulundu.
İşsizlik maaşının (İşsizlik ödeneği), işsizlik sigortası kapsamındaki işçilerin hak kazanabildiği bir gelir olduğunu hatırlatan Ay, “Bu gelir, çalışanların işsiz kalmaları durumunda yeni bir işe girene kadar belirli bir süre için temel ihtiyaçların karşılanmaları amacıyla İşsizlik Fonu'ndan ödeniyor. İşçinin işsizlik sigortası kapsamında çalıştığı süre içerisinde düzenli olarak işsizlik primlerinin ödenmiş olması şartıyla belirli bir süre işsizlik ödeneği alınabilmektedir” bilgisini verdi.
İŞSİZLİK MAAŞI ŞARTLARI
İşsizlik sigortasından yararlanmak için öncelikle işsizlik sigortası kapsamında olmak gerektiğini ifade eden Ay, işsizlik primi ödemeyen kişilerin bu sigortadan yararlanamadığını hatırlatarak, “Örneğin emekli olan fakat çalışma hayatına devam eden işçiler, işsizlik sigortası kapsamı dışında kaldığından işsiz kalmaları durumunda işsizlik maaşı da alamazlar” dedi.
İşsizlik sigortasına her işten çıkış işleminde hak kazanılmadığını, işten çıkış nedeninin işsizlik ödeneğini hak eden bir neden olması gerektiğini anlatan Ay, şu bilgiyi paylaştı:
“İşten ayrılmadan önceki son 120 gün (4 ay) süresince kesintisiz olarak sigortası ödenmiş olmak. Son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigorta priminin ödenmiş olmak. İşsizlik ödeneğinden tam anlamıyla faydalanabilmek için işten ayrıldıktan sonra 30 gün içinde en yakın İŞKUR'a şahsen ya da elektronik ortamda başvurmuş olmak gerekmektedir. Bu süreden sonraki başvurularda ödenek başvurudan sonraki süreçten itibaren alınmaya başlanır. Başvurudan önceki işsizlik dönemi için ödenek ödenmez.”
Aranılan şartların tamamını karşılayarak işten ayrılan işçilerin, işsizlik ödeneğine hak kazanacağını ifade eden Ay, “İşsizlik ödeneği tutarının ne kadar olacağı, ne kadar süre devam edeceği de işçinin çalışması süresince aldığı ücretle ilişkili olarak hesaplanır” diye konuştu.
SÜRE NE KADAR?
Ay, işsizlik ödeneği alma koşullarını sağlayan işçilerin, iş akdinin feshinden önceki son 3 yıl içinde; 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün (6 ay). 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün (8 ay). 1080 gün ve fazlası sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün (10 ay) süreyle işsizlik ödeneği ödenmektedir. İşçiler, işsizlik ödeneği alırken kendisi ve bakmakla yükümlü olduğu ailesi sağlık hizmetlerinden yararlanabildiğini belirtti.
MAAŞ NASIL HESAPLANIYOR?
Ay, bu konuda şu bilgiyi verdi: “İşsizlik maaşı miktarı için, sigortalı çalışanın son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınır. 4 aylık brüt kazanç üzerinden hesaplanan günlük ortalama kazancın %40'ı işsizlik ödeneği olarak hesaplanır. Kaç gün ödenek alınacaksa o kadar günle çarpıldıktan sonra aylık olarak işçinin hesabına yatırılır. Yani çalışan ortalama ücretinin %40'ı kadar işsizlik maaşı alabilir. İşsizlik ödeneğinin limiti asgari ücret üzerinden belirlenmiştir. Bir kişinin alabileceği günlük işsizlik ödeneği en fazla günlük brüt asgari ücret tutarının %80'i kadar olabilir. Yüksek ücretli çalışanlar için günlük ortalama kazancın %40'ı, günlük asgari ücretin %80'ini aşıyorsa, kişinin alacağı günlük işsizlik ödeneği asgari ücretin %80'i kadar olacaktır. İşsizlik maaşından sadece damga vergisi kesintisi yapılır. Son 4 aylık prime esas kazançların ortalamasının %40'ı alınarak sadece damga vergisi kesilir ve kalan tutar ödenir. Bu durumda dikkat edilmesi gereken nokta ise ücretiniz yüksek olsa dahi direkt %40'ı kadar işsizlik sigortası alınmaz, işsizlik sigortası asgari ücretin %80’inden fazla olamaz.”
