Balıkesir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (BSMMMO) Başkanı Ertuğ Aslan, ücret gelirinden dolayı verilmesi gereken beyannameler için son tarihin 31 Mart olduğunu hatırlattı. Ücret gelirlerinin genel olarak işçinin cebine girmeden vergilendirildiğini, işverenin, işçinin ücretini bankaya yatırmadan önce vergisini keserek vergi dairesine yatırdığını hatırlatan Başkan Aslan, “Her yıl için belirlenen limitleri aşan ücret gelirleri için 1-31 Mart tarihleri arasında beyanname dolduruluyor” bilgisini verdi.
“Cezalı duruma düşmeyin”
Balıkesir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (BSMMMO) Başkanı Ertuğ Aslan, “Ücret geliri elde eden kişiler 650 bin lirayı geçen gelire sahipse beyanname vermek zorundalar. Ayrıca 1 den çok iş yerinde çalıştırılırsa 53 bin liralık ilk gelir sınırı kontrol edilip beyan gerekiyorsa yıllık beyanname verilmelidir. Son yıllar maliye bu konunun üzerine düştü. Cezalı duruma düşmemek için ücret geliri elde edenler meslek mensubu bir mali müşavirden destek almalıdır” bilgisini paylaştı.
“Ücret geliri 53 bin lirayı aşanların beyanname vermesi gerekiyor”
2021 yılında tek işverenden elde ettiği ücret geliri 650 bin lirayı aşmayanlar için beyanname doldurma yükümlülüğünün bulunmadığını, buna karşılık, birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerin ikinci ve sonraki işverenlerden aldıkları ücret geliri 2021 yılında 53 bin lirayı aşanların beyanname vermesi gerektiğini anlatan Başkan Aslan, “Başka bir ifadeyle, bir işverenden 53 bin lira, diğer işverenlerden de 53 bin lira ve üzeri gelir elde etmiş olanlar açısından beyanname zorunluluğu bulunuyor. Tek veya birden fazla işverenden aldıkları ücret geliri 650 bin lirayı aşanların da beyanname doldurması gerekiyor. 650 bin lirayı aşan kazançlarda beyanname zorunluluğu sporcular için de geçerli” dedi.
“Vergi borçlarında zaman aşımı süresi beş yıl olarak uygulanıyor”
Ücretle çalışan kişinin kira veya faiz geliri dolayısıyla beyanname doldurması halinde, tek işverenden elde edilen ve 650 bin liranın altında kalan kazançların beyannameye dahil edilmediğini anlatan Aslan, “Geçmişte yıl içinde iş değiştiren veya aynı işverene ait şirketler arasında geçiş yapanların beyanname verip vermedikleri pek incelenmiyordu. Maliye Bakanlığı bu konudaki denetimlerini son yıllarda artırdı. Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) alınan veriler ile yıl içinde kimlerin iş değiştirdiği, kimlerin aynı anda birden fazla işverene bağlı olarak çalıştığı gibi bilgilere kolaylıkla erişilebiliyor. Vergi borçlarında zaman aşımı süresi beş yıl olarak uygulanıyor. Bu nedenle sadece 2021 yılı için değil, geriye doğru son 5 yıllık sürede aynı yıl içinde iş değiştirenler için de vergi borcu çıkartılabiliyor” diye konuştu.
Beyanname sınırı nasıl hesaplanıyor?
Aslan, bu sorumuzu şöyle yanıtladı: “Ücret gelirlerinde sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primi düşüldükten sonra kalan tutar gelir vergisinin matrahını oluşturuyor. Bu nedenle, ikinci ve sonraki işverenden alınan ücret için uygulanan 53 bin liralık limit hesaplanırken, bordroda yer alan brüt ücretten yüzde 15’lik kesinti düşülüyor. Engellilik indirimi varsa bu tutar da matrahtan indiriliyor. Bu kesintiler düşüldükten sonra kalan tutar 53 bin lirayı aşarsa beyanname doldurulması gerekiyor.”
Yabancı şirket çalışanları ne yapacak?
Pandemi ile birlikte uzaktan çalışma kavramının hayli değiştiğini ifade eden Aslan, “Türkiye’de yaşayıp Amerika’da veya Avrupa’da bulunan bir şirket için çalışma uygulaması yaygınlaştı. Bu kişilerin elde ettiği kazançların vergilendirilmesi daha farklı. Genel anlamda, yabancı ülkelerde bulunan işverenlerden alınan ve vergi kesintisine tabi olmayan ücretler için ikâmetgâhın bulunduğu yerdeki vergi dairesine beyanname verilmesi gerekiyor. Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellef kurum mahiyetindeki yabancı şirketlerde çalışanlara, işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretler ise gelir vergisinden istisna tutuluyor. İstisnadan yararlanabilmek için işverenin dar mükellef kurum olması, bu kurumun Türkiye’de hiçbir şekilde kazanç elde edecek mahiyette faaliyette bulunmaması, bu şirkette çalışan kişinin hizmet erbabı ve yapılan ödemenin de ücret niteliğinde olması, dar mükellef kurumun Türkiye’deki personeline yapacağı ödemenin bu kurumun yurt dışı kazançlarından karşılanması, ücretin döviz olarak ödenmesi, ödenen ücretin dar mükellef kurumun Türkiye’deki hesaplarına gider olarak kaydedilmemesi gerekiyor. Yabancı şirketlerin Türkiye’deki tedarik işlerini veya mümessilliğini yürütenler bu gruba giriyor. Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellefiyete tabi şirketlerin Ticaret Bakanlığı’ndan alınan izne istinaden kurulan bölgesel yönetim merkezlerinde çalışanlara döviz olarak yapılan ücret ödemeleri de gelir vergisinden istisna tutuluyor” dedi.
“Beyanname dolduran alacaklı da çıkabilir”
Beyanname dolduranların toplam kazançları için hesaplanan vergiden, 2021 yılında ödediği vergilerin düşüldüğünü, hesaplanan yeni verginin geçen yıl ödenenden fazla ise aradaki vergi farkının Mart ve Temmuz aylarında tahsil edildiğini anlatan Aslan, “Ancak, beyanname dolduranlar bazen de alacaklı çıkabiliyorlar. Ücret geliri elde edenler, normalde eğitim, sağlık harcamalarını gider olarak gösteremiyorlar fakat beyanname doldurduklarında gider gösterebiliyorlar. Beyan ettikleri brüt gelirin yüzde 10’una kadar eğitim ve sağlık harcaması ile hayat ve şahıs sigorta primlerinin yarısını kazançlardan indirebiliyorlar. İndirilecek prim tutarı brüt gelirin yüzde 15’ine ve yıllık asgari ücret tutarına kadar çıkabiliyor. Söz konusu giderler kazançtan indirildikten sonra hesaplanan vergi geçen yıl ödenenden az ise aradaki vergi farkı iade ediliyor” dedi. Cengiz GÜNER
