Ay: Kadınlar haklarınızı bilin!

0
39

Yol-İş Sendikası 1 Nolu Şube Eğitim Sekreteri Hakan Ay, sosyal güvenlik sisteminde çalışan, çalışmayan kadınlara birçok haklar olduğunu söyledi. Ay, bu hakların çoğu zaman kullanılmadığını ya da bilinmediğini ifade etti.

Ay, kadına 15 farklı destek verildiğini açıkladı. Kadınların işgücüne katılımı erkeklerin çok gerisinde kalsa da her geçen gün artığını vurgulayan Ay, “İşgücüne katılanların üçte biri kadın. Sigortada kaydı olmasa da ev kadınlarının çoğu aile bütçesine destek olmak için çalışıyor. Çocuk bakımı, ev işleri herhangi bir işte çalışmak kadar kadınları yıpratıyor. Bu nedenle ülkemizin hukuk ve sosyal güvenlik sistemi kadınlara birçok pozitif ayrımcılık imkanı sağlıyor” dedi.

“HAKLARINIZI TALEP EDİN”

Eşit davranma ilkesinin, işveren ile işçi arasında kurulan iş ilişkisinde ırk, din, dil, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç gibi unsurlara dayalı ayrımcılık ve farklı muamele yapılmayacağı anlamına gelen ve 4857 sayılı İş Kanunu’yla düzenlenen bir sorumluluk olduğunu belirten Ay, “Bu hükme aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir” dedi.

“HAMİLE VEYA EMZİREN KADINLAR GÜNDE 7.5 SAATTEN FAZLA ÇALIŞTIRILAMAZ”

Ay, açıklamasında kadın çalışanların, hamile olduklarını sağlık raporuyla tespit ettirdikten sonra vardiya ile bile olsa doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamayacağının altını çizerek, “Doğumdan bir yıl sonra da sağlık açısından sakıncalı olduğunun sağlık raporu ile belirlenmesi halinde de gece çalıştırılamaz. Yine hamile veya emziren kadınlar günde 7.5 saatten fazla çalıştırılamaz” bilgisini verdi.

“16 HAFTALIK İZİN HAKKI VAR”

Yasaya göre; kadın işçilerin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık izin hakkı olduğunu anlatan Ay, “Çoğul gebelikte bu süreye 2 hafta daha ekleniyor. Hamilelik süresince periyodik kontrollerde işveren ücretli izin vermek durumunda. İsteği halinde kadın işçiye 6 aya kadar ücretsiz doğum izni verilmesi zorunlu” diye konuştu.

“1.5 SAAT SÜT İZNİ VERİLİYOR”

Mevzuata göre; kadın çalışanlara bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1.5 saat süt izni verildiğini, anlatan Ay, bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçinin kendisi belirlediğini belirtti. Ay, bu sürenin günlük çalışma süresinden sayıldığını hatırlattı. Memur kadınlarda bu sürenin ilk 6 ayda 3 saat, ikinci 6 ayda günde 1.5 saat olduğunu hatırlattı.

“EMZİRME ÖDENEĞİ VAR”

Doğum yapan kadına süt parası da denilen emzirme ödeneği verildiğini ifade eden Ay, “Kadın çalışmıyorsa bu para sigortalı erkeğe ödeniyor. 5 yıl içinde bu ödenek talep edilebilinir” dedi.

“DOĞUM YARDIMINI UNUTMAYIN”

Ay, açıklamasında ilk çocuk için 300, ikinci çocuk için 400 ve üçüncü çocuk için 600 lira ödendiğini hatırlatarak, “Yeni doğan çocuk yardımı için başvuru Aile Bakanlığı İl Müdürlüklerine, ilçede ise kaymakamlıklara yapılıyor. Yurtdışında yaşayanlar da konsolosluklara başvuru yapabilir” bilgisini verdi.

YARI ZAMANLI ÇALIŞMA HAKKI

Çalışan annelerin, doğum izninden sonra çocukları okul çağına gelene kadar yarı zamanlı çalışabildiğini kaydeden Ay, “Anneler; yasal doğum izinleri bittikten sonra ilk çocuk için 2 ay (60 gün), ikinci çocuk için 4 ay (120 gün), 3 veya daha fazla çocuk için 6 ay (180  gün) yarım gün çalışarak, çalışmadığı mesainin ücretini devletten alabiliyor. Çocuk engelli doğarsa süre 360 güne çıkıyor. Yarım çalışma ödeneği için doğum izni bittikten sonra 30 gün içinden İşkur’a başvuru gerekiyor” diye konuştu.

ÇEYİZ PARASI

Ay, yetim aylığı alan kadınların evlenmeleri halinde SGK’dan 24 maaş peşin ödeme alabildiğini, bunun için  SGK’ya dilekçeyle başvuru yapmak gerektiğini söyledi.

TÜP BEBEK

Mevcut evliliğinde çocuk sahibi olamayan sigortalı kadın ise kendisine, erkek ise bakmakla yükümlü olduğu eşine en fazla 3 deneme ile sınırlı olmak üzere tüp bebek tedavisi hakkı verildiğini ifade eden Ay, “Bu hak 40 yaşına kadar kullanılabiliyor” dedi.

ERKEN EMEKLİLİK

Devletin, annelere erken emeklilik konusunda da bazı avantajlar sağladığını anlatan Ay, “Sigortalı olduktan sonra doğum yapan anneler, 3 çocuğa kadar çalışmadıkları süreleri borçlanabiliyor. Buna göre; 3 çocuk için doğum borçlanması yapan anneler çalışmadıkları doğum sonrasına ilişkin bu süreler için 2 bin 160 gün, yani 6 yıl prim kazanabiliyor. Böylece yaş şartını tamamlarsa 6 yıl erken emekli olabiliyor” bilgisini verdi.

MALUL ÇOCUĞU OLANLAR

Başkasının bakımına muhtaç çocuğuna bakan anneye prim gününün yüzde 25’i kadar prim günü ilave edildiğini hatırlatan Ay, eklenen primin yaştan düşüldüğünü belirtti.

EŞİ VEFAT EDENLER

Eşi vefat eden, geliri ve sosyal güvencesi olmayan kadınlara her ay yardım verildiğini anlatan Ay, “Başvuru Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na yapılıyor” diye konuştu.

DOĞUM PARASI

Ay, açıklamasında anneye yapılan en yüksek tutarlı ödemenin ise doğum parası olduğunu, bu paranın, maaşa göre değiştiğini ve 112 gün üzerinden hesaplandığını ifade ederek, “Asgari ücretlinin aldığı en düşük ödeme 6 bin 367 lira” dedi.

24 AY EK YARDIM

Ay, ‘Çoklu Doğum Yardım programı’ ile ikiz, üçüz gibi çoklu doğumla karşılaşan ihtiyaç sahibi ailelere yönelik 0-2 yaş aralığında çocuk başına 2 yıl boyunca aylık 150 lira ödeme yapıldığını belirterek, işe teşvikle ilgili şu bilgiyi verdi: “Çalışan anne, 2-5 yaş arasındaki çocuğunun kreşe veya gündüz bakımevine devam etmesi halinde, kurs veya  program süresince aylık 400 lira bakım desteğinden yararlanabilecek. Başvuru İşkur’a yapılıyor.”

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here