FAİZİ YÜKSELTMEK Mİ DÜŞÜRMEK Mİ?

0
56

Üniversitelerin iktisat bölümlerinde öğretilen ve kesinlikle doğru olarak gösterilen bir teori vardır. “Faiz sebep enflasyon sonuçtur.” Tabii bu teori tamamen yanlış veya ekonomiye uymuyor denemez. Ekonomide enflasyonun iki çeşidi vardır. Biri talebin üretilen mal ve hizmetlerden fazla olması halinde oluşan talep enflasyonudur diğeri ise üretim için kullanılan girdi miktarının üretimde kullanılan girdilerden fazla olup fiyatların artışına sebep olması bu da arz enflasyonudur.

Esas konumuz ise yüksek enflasyon mu faizi yükseltir yoksa yüksek faiz mi enflasyonu yükseltir? İki düşünceyi de benimseyen taraf var. Bu ilişkiyi sonuçlandırmak için aslında önce enflasyonun neyden kaynaklandığını bilmemiz gerekir. Bir kısım monetarist yani paracı iktisatçılar gibi enflasyonun para arzının artmasından oluştuğunu ve bu durumdan kaynaklı olarak talebin arttığını bunun da enflasyonu artırdığını söyler. Bir kısım ise arz yönlü iktisatçılar gibi enflasyonun daha çok yüksek vergiler gibi sebeplerle artan maliyetler sonucunda oluşan enflasyonu savunur.

Aslında enflasyon hem talep hem arz yönlüdür. Tek bir enflasyonu şartlamamız doğru olmaz. Herkes bir ağızdan enflasyonu düşürmenin tek yolu faizi sürekli indirmek dese de sonsuza kadar devam edemez. Son günlerde yapılan faiz indirimleri ile düşen enflasyon oranlarına bakacak olursak faiz düşerse enflasyon düşer düşüncesini de doğruluyor.

Türkiye’de enflasyon ₺ cinsinden ölçüldüğü için enflasyon buna bakılarak yükseldi düştü denilebiliyor. Fakat dolar cinsinden bakacak olursak enflasyon çok daha yüksektir. Türkiye para birimi olarak ₺ kullansa da yatırım olarak döviz veya altını tercih ediyor dolayısıyla bu da ₺’nin değerini düşürüyor. Faiz artırılarak dövizi fiyatını düşürüp ₺’ye biraz olsun değer kazandırsak da fiyat istikrarı sağlanır belki ama ekonomide uzun süreli bir istikrar olmaz. Bir süre sonra ekonomi eski haline geri döner ve fiyat istikrarı bozulur. Bunun için kalıcı çözüm cari açığı bitirmek olmalıdır. Eş zamanlı cari açığı kapatarak döviz olması isteniyor ama senelerdir en büyük problemimiz olan cari açığı kapatmak için çok önemli hammadde kaynakları gerekli petrol gibi mesela bu olmadığında yapabileceğiniz faizi düşürerek enflasyonu düşürmek oluyor tabii bir süre sonra bu da yeterli olmuyor. Fakat ne denir umut fakirin ekmeği.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here