Ağız ve Diş Sağlığı hakkında her şey

0
312

ÖZEL HABER – Dişlerin çürümemesi ve diş etlerinin çekilmemesi için ağız ve diş bakımı nasıl olmalı? Ağız ve diş sağlığı genel sağlıkla yakından ilgili mi? Ağız ve diş bakımında dil temizliği de önemli mi? Diş ipi ve ağız bakım suları tartar oluşumunu önlemeye yardımcı olur mu? Ağız ve diş bakımı ilk dişin çıkması ile mi başlamalı! Bebeklik döneminde ağız ve diş bakımı nasıl yapılır? Diş bakımında dikkat edilmesi gerekenleri, Balıkesir Dişhekimleri Odası Yönetim Kurulu Üyesi Şule Burhanoğlu ile konuştuk.

Burhanoğlu, diş ve çevre dokularda dental plak birikiminin diş çürüğü ve periodontal  hastalık oluşmasındaki en önemli nedenlerin başında geldiğini belirterek, “Bu sebeple dental plağın etkin bir şekilde uzaklaştırılması gerekir. Çalışmalar diş fırçalama yapılmayan bir ağızda 7 ile 21 gün arasında gingivitis (dişeti kanaması ile lokalize bir diş eti hastalığı) oluştuğunu göstermiştir. Sigara kullanımı ve genetik yatkınlık gibi hastanın ve hekimin kontrolünün dışında olan etkenlerin tersine dental plağın uzaklaştırılması hem daha basit hem de kişinin kendi denetimindedir. Plak kontrolü dişlerin ağız içine ve birbirlerine bakan yüzeylerinin (ara yüz) ve dişleri çevreleyen yumuşak dokuların temizlenmesi ile gerçekleşmektedir. Diş hekimliği uygulamalarında plak kontrolü anahtar rol oynamaktadır ve bütün bireyler bu konuda eğitilmeli ve motive edilmelidir” bilgisini verdi.

DİŞ FIRÇASI SEÇİMİ

İlk diş fırçasının 1600’lü yıllarda Çin’de görüldüğünü söyleyen Burhanoğlu, “857 yılında da Amerika’da patenti alınmıştır. O zamandan günümüze kadar da diş fırçaları çok fazla değişikliğe uğramamıştır. Diş fırçaları genişlikleri, uzunlukları, sertlik düzeyleri ve fırça kıllarının dizilimi açısından farklılık göstermektedirler. Yapılan çalışmalar diş fırçası türünün plak uzaklaştırma etkinliğinde çok fazla rolü olmadığını göstermektedir. Önemli olan diş fırçasının dişeti travmasına neden olmayacak şekilde etkin bir teknikle kullanılmasıdır. Diş fırçalama yapılırken uygulanacak kuvvet miktarı da çok önemlidir. Fırçalama yapılırken kontrolsüz bir şekilde aşırı kuvvet uygulanması dişlerde ve dişetlerinde hasara neden olmaktadır.  Bu nedenle kontrollü bir kuvvet uygulanmalıdır. Diş fırçası değişimi için yaklaşık 3 aylık bir süre gerekir eğer 1 ay bile geçmeden fırça kılları deforme oluyorsa bu çok fazla kuvvet uygulandığını gösterir, tam tersi şekilde 6 ay sonunda bile fırça kıllarında hiçbir değişiklik olmuyorsa bu da az kuvvetle ya da yetersiz fırçalandığını gösterir. Diş fırçası kılları doğal bir malzemeden ya da naylondan yapılabilir. Her iki tür fırça da plak uzaklaştırmada etkindir ancak doğal kıllar daha kırılgan, yumuşak ve dayanıksız olduğu için marketlerde genellikle naylon kıllı fırçalar bulunur. Son dönemde sıklıkla tanıtımı yapılan elektrikli diş fırçaları da uygun şekilde kullanıldığında plak uzaklaştırılmasında oldukça etkilidir. Çocuklarda, fiziksel veya mental yetersizliği olanlarda, hastanede yatanlarda, fırçalamaya engel teşkil edecek sistemik bir sorunu olanlarda elektrikli diş fırçalarının kullanımı daha kolaydır” dedi.

DİŞ MACUNU

Diş macunlarının diş yüzeylerini temizlediğini ve parlattığını anlatan Burhanoğlu, “Diş macunlarının içerisinde uygun düzeyde kullanılan florid çürük kontrolünün sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Genel olarak diş macunu seçerken diş yüzeylerinde minimum aşınmaya neden oluyor olmasına ve uygun düzeyde florid içeriyor olmasına dikkat edilmelidir” dedi.

DİŞ FIRÇALAMA TEKNİĞİ

Uygulanan fırçalama tekniğinin dişleri ve dişetlerini travmatize etmeyecek ve etkin bir plak kontrolü sağlayacak şekilde olması gerektiğini ifade eden Burhanoğlu, “Dişetine eğimli bir şekilde yerleştirilen fırça ile dişetleri ve dişler süpürülür şekilde fırçalanmalı ve çok fazla basınç uygulanmamalıdır. Diş fırçalamaya çok az miktarda macun fırça kıllarının arasına sıkılarak ve fırça ıslatılmadan başlanmalıdır” bilgisini paylaştı.

DİŞLERİN ARA YÜZLERİNİN TEMİZLİĞİ

Hiçbir diş fırçasının tam olarak plağı uzaklaştıramadığına dikkat çeken Burhanoğlu, “Dişlerin ara yüzeylerinde biriken plak için özel uygulamalar gerekmektedir. Ara yüz temizliğinde diş ipi ya da uygun boyutlarda ara yüz fırçaları kullanılabilir. Ağızda var olan sabit protezlerin de temizliği onlar için tasarlanmış özel iplerle ve fırçalarla yapılmalıdır. Ortodontik tedavi esnasında dişlerin bakımı çık daha fazla özen gerektirmektedir. Ortodontik apareylerin temizliği için tasarlanmış özel fırçalar bulunmaktadır, hekimin önerisi doğrultusunda uygun bir şekilde aparey temizliği yapılmalıdır” dedi.

DİL TEMİZLİĞİ

Dil üzerinde biriken mikroorganizmaların kötü ağız kokusuna neden olabileceğine dikkat çeken Burhanoğlu, “Bu sebeple diş fırçalama bittikten sonra diş fırçası ile dil de arkadan öne doğru olacak şekilde fırçalanırsa mikroorganizmaların dil üzerinden uzaklaşması sağlanarak kötü ağız kokusu önlenmiş olur” diye konuştu.

AĞIZ ÇALKALAMA SULARI

Her ne kadar mekanik temizliğin plak kontrolünde altın standart olarak kabul edilse de bazen desteklenmesi gerektiğine işaret eden Burhanoğlu, “Diş fırçalama ve ara yüz temizliği tamamen bittiğinde arzu edilirse ağız çalkalama suları ile ağız çalkalanabilir. Plak birikmesini geciktirir, ferah bir nefes sağlar. Ancak tek başına ağız çalkalama suyu kesinlikle yetersiz kalır” bilgisini verdi.

BEBEKLERDE DİŞ FIRÇALAMA

İlk diş çıktığında fırçalamanın da başlaması gerektiğini söyleyen Burhanoğlu, “İl başta parmak fırça yardımı ile ya da bir tülbent yardımı ile macunsuz şekilde dişin temizliği yapılır. Bebeklikten çocukluğa geçişte çocuk için uygun olan diş fırçaları ile ve ebeveyn denetiminde fırçalama gerçekleştirilmelidir. İlk başlarda florid içermeyen özel macunlarla fırçalama yapılmalıdır, çocuk tam olarak tükürebildiği ve çalkalayabildiği aşamaya geldiğinde florürlü diş macunu ile fırçalama devam etmelidir” dedi.

AĞIZ SAĞLIĞI VE GENEL SAĞLIK İLİŞKİSİ

Ağız ortamının vücudun dış ortama açıldığı yer olduğunu belirten Burhanoğlu, “Ağız içerisindeki problemler estetik ve fonsiyonel sorunlara yol açar. Özellikle çocuklarda ağız içerisindeki problemler beslenme bozukluklarına ve sonrasında da bir takım sistemik problemlere neden olur. Yeterli bakım yapılmayan bir ağızda oluşan çürükler ve periodontal hastalıklar kaynaklı enfeksiyonlar kalp hastalığı riskini, hamilelerde erken doğum riskini arttırır, diyabetli hastaların ise kan şekerlerini kontrol etmesinde güçlükler yaşamasına neden olur” bilgisini verdi. Cengiz GÜNER

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here