Nöbetçi Eczaneler
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) Ayhan Kayabey, ev ve işyerinde temizlik için gündelikçi çalıştıranları uyardı. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun, (SGK) 2014 yılında yaptığı düzenlemeyle ev hizmetlerinde çalışanların sosyal güvenliğinin sağlanması noktasında çok önemli bir adım attığını anımsatan Kayabey, “Bu tarihten itibaren evlerinde ev hizmetlisi çalıştıran kişiler, çalıştırdıkları süreye göre prim ödeyerek ev hizmetlilerinin sosyal güvencesini sağlayabiliyorlar. Sigortalama yöntemi ve ödenecek primler ise kişilerin çalıştıkları süreye göre değişiyor” bilgisini verdi.
“SGK’YA BİLDİRİM ZORUNLU”
Ev hizmetlisi çalıştıracak bir kişinin, çalıştıracağı ev hizmetlisini nasıl sigortalayacağı, bu kişiyi ayda kaç gün çalıştıracağına göre değiştiğini söyleyen Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Ayhan Kayabey, “Ay içinde 10 gün ve üzerinde çalıştıranlar için Ek 9 formu ile işlem yapılması gerekiyor. Ay içerisinde 10 günün altında çalıştırılan kişiler için SMS veya E-devlet üzerinden kolayca işlem yapılabiliyor. Ayda 10 gün ve üzerinde ev hizmetlisi çalıştıracak kişiler Kolay İşverenlik kapsamında tescil yaptırarak kendi beyanlarını kendileri de yapabiliyorlar. Evinde ev hizmetlisi çalıştıracak kişinin öncelikle bu kişiyi kaç gün çalıştıracağını tespit etmesi gerekiyor. Bu tespit sigortanın nasıl yapılması gerektiğini de belirliyor. Kişi haftanın her günü gelecek ve bir gün izin yapacaksa bu kişinin 30 gün üzerinden sigortalanması gerekecektir. Ancak haftada bir ya da iki haftada bir geliyorsa bu durumda 10 günden az çalışma söz konusu olduğu için yöntem ve prim farklı oluyor. Kişinin haftanın 1 ya da 2 gününde gelip ayda toplam 8 ya da 4 gün iş görmesi söz konusu ise bu sürenin toplamı üzerinden bir değerlendirme yapılması gerekecektir. Örneğin her hafta pazartesi günü gelip ayda 4 gün çalışan bir kişi için ev sahibinin 4 gün üzerinden sigorta işlemi yapması gerekecektir. Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile sigortalı çalıştıranlar “www.turkiye.gov.tr” uygulaması aracılığıyla SGK’ya müracaat edebilirler. Çalışanların kolay tescil edilebilmesi ve tahsilatın daha kolay yapılabilmesi için cep telefonu kısa mesaj servisiyle de işlem yapılabilir” dedi.
“SİGORTALI TESCİL KAYDI OLUŞTURULMASI GEREKİYOR”
Öncelikle sigortalı çalıştıracak kişinin bir defaya mahsus SMS ile kendi TC numarasını yazıp 5510 kısa mesaj servisine kendini ‘çalıştıran’ olarak kaydettirmesi, daha sonra çalıştıracağı kişinin TC numarası ve ayın hangi gününde çalıştıracağı bilgisini 5510 kısa mesaj servisine göndererek sigortalı tescil kaydı oluşturulması gerektiğini anlatan Kayabey, “Ayda 10 günden az çalışanların ayın hangi gününde çalıştıracağı bilgisinin 5510 kısa mesaj servisine her bir gün için ayrı SMS gönderilmesi gerekiyor” diye konuştu.
“GÜNLÜK 8.94 LİRA PRİM ÖDENİYOR”
Kuruma doğrudan ya da posta yoluyla, www.turkiye.gov.tr uygulamasından müracaat edenlerin iş kazası ve meslek hastalığı primini banka aracılığı ile Kısa Mesaj Servisi (SMS) ile müracaat edenlerin ise cep telefonu hatlarına tanımlı liralarıyla veya cep telefonu faturaları ile ödeyebileceklerini anlatan Kayabey, “Evinde ayda 10 günden az süre ile ev hizmetlisi çalıştıranlar bu kişiler için çalıştırdıkları her bir gün için asgari ücretin günlük tutarının yüzde 2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı primi ödemek durumundalar. İş kazası ve meslek hastalığında Temmuz Aralık 2023 arasında bir gün için ödenecek tutar 8.94 lira. Dolayısıyla ayda 4 gün ev hizmetlisi çalıştıran bir kişinin aylık prim tutarı 35.76 lira oluyor. Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışanlar isterlerse primlerini tamamlayarak emekli olmaya hak kazanabilirler ve sağlık hizmetlerinden faydalanabilirler. Bu durumdaki kişiler ev hizmetlisi olarak çalıştıkları ayı takip eden ayın sonuna kadar aylık 4 bin 359,71 lira ödeyerek 30 gün üzerinden emekliliklerine prim ekleyebilir ve sağlık hizmetlerinden faydalanabilirler” dedi.
10 GÜNÜ AŞIYORSA?
Ay içinde ev hizmetlisini 10 gün ve daha fazla çalıştıran kişilerin Ek 9 formuyla SGK’ya başvurması gerektiğini ifade eden Kayabey, “Bu formda çalışacak kişinin bilgileri ve kaç gün çalıştırılacağı beyan ediliyor. Buna göre prim tahakkuku yapılıyor ve ev hizmetlisi çalıştıracak kişi banka kanalıyla tahakkuk eden primi ödeyebiliyor. Ayda 10 gün ve daha fazla süreyle ev hizmetlisi çalıştıracak kişilerin düzenli olarak prim ödemeleri ve borçlarının bulunmaması kaydıyla asgari ücret üzerinden günlük 145,32 liradan en 10 gün için bin 453,23 lira prim ödemesi gerekiyor. Bu rakamlar prim borcunun düzenli ödenmesi halinde sağlanan 5 puan indirimle hesaplanan tutarlar. Prim borcunu düzenli ödeyenler bu indirimden yararlanabiliyorlar. Ev hizmetlisinin 6111 teşvikine uygun olması halinde ödenecek prim miktarı daha da düşüyor” diye konuştu.
“CEZASI YÜKSEK”
Gündelikçiye sigorta yapılmaması, kayıt dışı istihdam anlamına geldiğini hatırlatan Kayabey, bu durumda hem idari para cezası hem de prim borcu doğurmasının söz konusu olduğunu belirterek, “Devlet’ten başvuru yapılması gerekiyor, 4 asgari ücret Ayrıca cam silerken düşme ya da kaza yaşanması durumunda sorumluluk da ev sahibinde. Bu nedenle haftada bir gün gelen gündelikçiye bile sigorta yaptırılmalı. Sigortasız şekilde gündelikçi çalıştırmanın tespiti halinde 4 asgari ücret idari para cezası var. 53 bin lirayı aşan ceza yalnızca 1 aylık sigortasız çalıştırmanın cezası. Bu nedenle sigortayı atlamamak önemli. Tespit genellikle şikayet üzerine oluyor. Sitelerde giriş çıkış ve kamera kayıtları gündelikçi çalıştırmaya delil oluşturuyor” diyerek açıklamasını tamamladı. Fatma Uysal