NASA’nın yaşlanan Neil Gehrels Swift Uzay Teleskobu’nun yörüngesini yükseltmek amacıyla özel bir şirketle geliştirdiği robotik servis aracı LINK, yörüngede teknik arızalar nedeniyle kontrolünü kaybetti. Resmi açıklamalara göre araç şu anda dönme hareketi yapıyor ve ekipler stabilizasyon çalışmaları yürütüyor.
Ne Oldu?
Katalyst Space Technologies tarafından geliştirilen LINK uzay aracı, 3 Temmuz 2026’da Northrop Grumman’a ait Pegasus roketiyle fırlatıldı. Görev kapsamında araç, 2004’te fırlatılan ve atmosfer sürtünmesi nedeniyle yörüngesi alçalan Swift Teleskobu’na yaklaşacak, robotik kollarla yakalayacak ve iticileriyle daha yüksek bir yörüngeye taşıyacaktı. Bu, NASA’nın bir özel şirketi kendi teleskobunun yörüngesini yükseltmekle görevlendirdiği ilk operasyon olarak kayıtlara geçmişti.
Devreye alma sürecinde 26-27 Temmuz 2026 hafta sonu ciddi sorunlar ortaya çıktı. NASA’nın 28 Temmuz 2026 tarihli resmi blog yazısına göre:
- Yönelim kontrolünü sağlayan üç reaksiyon tekerleğinden ikisi çalışmaz hale geldi.
- Soğuk gaz itici sisteminde kısmi işlev kaybı yaşandı.
- Araç kontrolsüz şekilde dönmeye başladı. Bu durum antenlerin Dünya’ya bakış açısını bozduğu için iletişimde kesintilere yol açtı.
Diğer ana sistemler beklenen şekilde çalışmaya devam ediyor. Araç güç açısından olumlu durumda ve Katalyst ekibiyle iletişim sürüyor.
Kurtarma Çalışmaları Devam Ediyor
Yer ekipleri, dönüşü durdurmak için aracın elektrikli itici sistemlerini kullanmaya başladı. Yapılan manevralarda beklenen etki gözlemleniyor. Stabil tutum yeniden sağlandıktan sonra araç durumu daha detaylı incelenecek ve yeni yapılandırmaya uygun yazılım güncellemeleri yapılacak.
Katalyst Space, misyonun hâlâ aktif olduğunu ve Swift ile buluşma planlarının sürdüğünü açıkladı. NASA ile birlikte ekipler, yaklaşma ve yakalama operasyonunun güvenli olup olmadığını ve aracın genel sağlığını değerlendirdikten sonra nihai kararı verecek.
Swift Teleskobu Neden Önemliydi?
Neil Gehrels Swift Gözlemevi, gama ışını patlamaları gibi kısa süreli gök olaylarını hızlıca gözlemlemek üzere tasarlanmıştı. Yörüngesinin alçalması nedeniyle operasyonel ömrü tehlikedeydi. LINK görevi başarılı olsaydı teleskobun çalışma süresi birkaç yıl uzatılabilecekti.
