Balıkesir’de zeytin üreticileri, 2025 hasat dönemine yaklaşırken beklentilerini düşük tutuyor. ‘Var Yılı’ olarak adlandırılan rekoltesi yüksek yılların ardından gelen ‘Yok Yılı’nda, zeytin ve zeytinyağı üretiminde ciddi düşüş bekleniyor. Özellikle Edremit ve Ayvalık bölgesindeki üreticiler, bu sezon verimin düşük olacağına kesin gözüyle bakıyor.
‘Var Yılı’ ve ‘Yok Yılı’ Nedir?
Zeytin üretiminde doğa, iklim ve ağaçların biyolojik döngüsü belirleyici rol oynuyor. Rekoltenin bol olduğu yıllara üreticiler ‘Var Yılı’ derken, ertesi yıl ağaçların dinlenmeye çekilmesiyle ürün miktarı düşüyor. Bu dönem ise ‘Yok Yılı’ olarak tanımlanıyor. Zeytin ağaçlarının doğal dinlenme süreci, dalda çiçeklenmeyi ve meyve tutumunu etkileyerek üretimde dalgalanmalara neden oluyor.
2025’te Beklenen Düşüşün Nedenleri
Balıkesir’deki üreticiler, geçen yıl yüksek verim alınan sezonun ardından bu yıl ürünün azalmasının doğal bir süreç olduğunu vurguluyor. Bunun yanı sıra ilkbahar aylarında yaşanan düzensiz yağışlar, bazı bölgelerde görülen don olayları ve zararlılar da verimi olumsuz etkiledi. Özellikle çiçeklenme döneminde yaşanan iklimsel dengesizlikler, meyve tutumunu azaltarak ‘Yok Yılı’ beklentisini güçlendirdi.
Üreticilerin Görüşleri
Edremitli üretici Mehmet K., “Geçen yıl dallar zeytin doluydu, bu yıl aynı manzarayı göremiyoruz. Bu sezonun zor geçeceğini şimdiden hissediyoruz” dedi.
Ayvalıklı üretici Ayşe T. ise, “Her yıl aynı verimi beklemek mümkün değil. Ağaçların da dinlenmeye ihtiyacı var. Bizim için en önemlisi kaliteyi korumak” ifadelerini kullandı.
Türkiye Genelinde Durum Benzer
Uzmanlar, ‘Var Yılı’ ve ‘Yok Yılı’ döngüsünün yalnızca Balıkesir’e özgü olmadığını belirtiyor. Ege’den Marmara’ya, Akdeniz’den Güneydoğu’ya kadar zeytin üretiminin yoğun olduğu bölgelerde benzer dalgalanmalar yaşanıyor. Ancak bazı illerde iklim şartlarının daha dengeli seyretmesi, rekolte kaybını sınırlı tutabiliyor.
Tüketiciyi Ne Bekliyor?
Bu durum, 2025 sezonunda zeytinyağı fiyatlarında artış beklentisini de yükseltiyor. Rekolte düşüklüğü, özellikle natürel sızma zeytinyağında tüketicinin daha yüksek fiyatlarla karşılaşmasına yol açacak. Ayrıca piyasalarda kaliteli ürün bulmak zorlaşabileceği için tüketicilerin güvenilir markalara yönelmesi tavsiye ediliyor.
Ekonomiye Etkileri
Zeytin ve zeytinyağı, Balıkesir ekonomisinin bel kemiğini oluşturuyor. ‘Yok Yılı’nda üretimin düşmesi, hem çiftçinin gelirini hem de bölgedeki ticaret hacmini olumsuz etkiliyor. İhracat kalemlerinde de daralma bekleniyor. Uzmanlar, bu durumun Türkiye’nin zeytinyağı pazarındaki rekabet gücünü zayıflatabileceğine dikkat çekiyor.
Yok diye diye yok olacaksınız var diyin var.