Balıkesir Esnaf ve Sanatkarları Esnaf Odaları Birliği (BESOB) Başkanı Fehmi Erdem, yeni yılda uygulamaya girecek olan ‘Ahilik Sandığı’ uygulaması hakkında açıklamada bulundu.
Erdem, açıklamasında iflas eden ya da işyerini kapatan esnaflar için işsizlik sigortasının 2020 yılında başlayacağını söyledi. Bu kapsamda Esnaf Ahilik Sandığı kurulacağını ve tüm Bağ-Kur’luların, kendi adına çalışanların, şirket ortaklarının her ay prim ödeyerek, yılbaşından itibaren zorunlu olarak sigortalanacağını anlatan Erdem, “Ödenecek prim tutarı yeni yılda belirlenecek asgari ücretle birlikte netleşecek. Gerekli şartları yerine getirenler 2023 yılından itibaren Sandıktan maaş almaya başlayacak” dedi.
UYGULAMA NASIL OLACAK?
Erdem’e, “Esnaf Ahilik Sandığı uygulaması nasıl olacak?” diye sorduk. İşte yanıtı: “Nasıl ki işçi statüsünde SSK’lı olarak çalışanların işsiz kalması durumunda maaş almasına olanak sağlayan işsizlik sigortası fonu varsa, artık kendi adına Bağ-Kurlu olarak çalışanların da yararlanabileceği bir sistem getirildi ve adına da Esnaf Ahilik Sandığı dendi. 2017 yılında İşsizlik Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle Esnaf Ahilik Sandığı kurulmasına karar verildi. Uygulama 2018 yılında başlayacaktı ancak iki yıllığına, yani 2020 yılına ertelendi. Bu kapsamda 2020 Ocak başından itibaren Bağ-Kurlular, Esnaf Ahilik Sandığına belirli bir ödeme yaparak, üye olacaklar.”
UYGULAMANIN AMACI NEDİR?
Herhangi bir nedenden dolayı sıkıntıya düşen, işyerini kapatmak durumunda kalan, iflas eden esnafın uğrayacağı gelir kaybının Esnaf Ahilik Sandığı’nda oluşacak fondan karşılanacağını ifade eden Erdem, “Kimler, Sandığa üye olacak?” sorumuzu şöyle yanıtladı:
“Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar Sandık kapsamında Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı olacak. Bir anlamda Bağ-Kurlular sigortalanacak. Anonim şirket yönetim kurulu üyeleri de zorunlu olarak prim ödeyecek. Ancak jokey ve Antrenörler, köy ve mahalle muhtarları, tarım alanında faaliyette bulunanlar ile isteğe bağlı sigortalılar kapsam dışında tutuldu.”
SANDIĞA ÜYE OLMAK ZORUNLU MU?
Esnaf Ahilik Sandığı sigortasının zorunlu olduğunu ve tüm esnaf ve sanatkarların zorunlu olarak sisteme dahil edileceğini anlatan Erdem, “Esnaftan ne kadarlık kesinti yapılacak?” sorununa da şu yanıtı verdi: “Prime esas günlük kazancın yüzde 2’sini esnaf, Ahilik Sandığı için ödeyecek. Yüzde 1 oranında da devlet katkı yapacak. Ancak ödenecek günlük prim tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının iki katı üzerinden hesaplanacak tutardan fazla olamayacak. 2020’nin Ocak ayından itibaren Ahilik Sandığı Sigortası için prim kesintisi yapılmaya başlayacak. 2020 yılına ait asgari ücret netleştikten sonra Sandık için ödenecek primler de belirlenmiş olacak. Halen faaliyette olan esnaflar asgari ücret netleşip de Esnaf Ahilik Sandığı için kesintiler başlar başlamaz sisteme girecek. Faaliyetine daha sonra başlayanlar ise başladıkları tarihten itibaren Sandığın sigortalısı olacak. Esnaf Ahilik Sandığı primlerinin toplanmasında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) yetkili olacak. Diğer tüm hizmetleri de yine SGK yürütecek. Sıkıntıya düşen ya da işyerini kapatmak zorunda kalan esnafa, son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancın yüzde 40 oranında Sandıktan maaş alınabilecek.”
İŞSİZLİK MAAŞINDAN YARARLANMAK İÇİN BELİRLİ SÜRELER VAR MI?
İşsizlik sigortası fonunda olduğu gibi Ahilik Sandığı’ndan da belirli şartları yerine getirenlere ödeme yapılacağını aktaran Erdem, “Buna göre; esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları için sigortalılığın sona ermesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan son 3 yıl içinde 600 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün (6 ay) işsizlik maaş ödenecek. 900 gün faaliyetini sürdüren ve Sandığa prim ödemiş olanlar 240 gün (8 ay) maaş ödenecek. 1080 gün faaliyetini sürdüren ve Sandığa prim ödeyenler 300 gün (10 ay) maaş alabilecek. Sigortalıdan kesilen primler ve devlet payı iade edilmeyecek. Esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları iflas istemiyle mahkemeye başvurur ya da iflasa gerek kalmadan işyerini kapatırsa 30 gün içinde İŞKUR’a başvurarak, maaş almaya hak kazanır. Tabi Sandığın prim ödeme koşullarını yerine getirmiş olması ve herhangi bir prim borcunun bulunmaması gerekiyor. Maaşlar her ayın 5’inde, sigortalının kendisine ödenecek” diye konuştu.
PRİM BORCU OLANLAR DA MAAŞ ALABİLECEK Mİ?
Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılığı sona ermesinden önceki en fazla 90 günlük süreye ilişkin Sandığa borcu olanların, ödenecek maaştan bu prim borcunun tahsil edilmesi halinde maaş alabileceğini söyleyen Erdem, açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Sigortalı, Sandık ödeneğinden yararlanma süresini doldurmadan tekrar faaliyetine başlar ve sonradan yeniden faaliyetini durdurursa Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği süresini dolduruncaya kadar maaş hakkından yararlanmaya devam edecek. 2020 başından itibaren prim ödenmeye başlanırsa ve tüm şartlar yerine getirilirse 2023 yılından itibaren işsiz kalan esnaf maaş alabilecek. Sandıktan işsizlik maaşı alan esnafın sosyal güvenlik primleri yatırılacak, sağlık hizmeti de alabilecek. Sandık ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi olmayacak. Ayrıca sandık ödenekleri haciz de edilemeyecek. Uygulama zorunlu olduğundan tüm Bağ-Kurluların sigorta primi ödemesi zorunlu. Ödenmemesi durumunda ceza ve gecikme zammı uygulanacak. İşsiz kalan esnafa maaş ve sosyal sigorta primi ödemesinin dışında Sandık, yeni iş bulma imkanı sunacak, aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar verecek.” Cengiz GÜNER
