Nöbetçi Eczaneler
Balıkesir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (SMMMO) Başkanı Metin Yalçın, 7153 Sayılı Kanun ile hayatımıza giren ücretli poşet uygulamaları hakkında açıklamada bulundu.
Yalçın, bir dizi düzenleme ile yeni yılda hayatımıza birçok yenilik geldiğini, milyonları ilgilendiren bu düzenlemelerin en önemlilerinden birinin de halk arasında ücretli poşet uygulaması olarak bilinen Çevre Kanunu’nda yapılan bazı düzenlemeler ve muafiyetler olduğunu belirtti.
Ücretli poşet uygulamasının, daha önce yürürlüğe giren çoğu uygulamada olduğu gibi henüz altyapısının tam oluşturulmadan kamuoyunda yeteri kadar görüşülüp tartışılmadan hayata geçirilmesinin sancılarının çekildiğini öne süren Yalçın, “Bu hususun uygulanması konusunda hem mükellefler, hem vatandaşlar, hem de meslek mensupları kendilerini bir karmaşanın ortasında bulmuş durumda” dedi.
UYGULAMA, NELER GETİRİYOR?
Yalçın, açıklamasında faaliyet türü ne olursa olsun uzaktan satışlar da dâhil olmak üzere, istisnasız tüm satış noktalarında 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren plastik poşetlerin ücretli olarak satıldığını, kaynakların verimli yönetimi ve plastik poşetlerden kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla plastik poşetler satış noktalarında kullanıcıya veya tüketiciye 25 kuruştan az olmamak üzere ücretli olarak verildiğini ve satış vesikalarında gösterildiğini ifade ederek, “Bu poşetler ücretsiz verilemediği gibi hiçbir şekilde herhangi bir promosyona da tabi olamayacak. Kanuna aykırı olarak plastik poşetleri ücretsiz verdiği tespit edilen satış noktalarına depo alanları hariç kapalı satış alanlarının her metrekaresi için 10 Türk lirası idari para cezası verilecek. Örneğin 60 metrekare kapalı satış alanı olan işyerine 600 lira idari para cezası uygulanacak” bilgisini verdi.
NERELER KANUN KAPSAMINA GİRİYOR?
Esnafın bu konuda kafasının çok karışık olduğunu, hangi satış noktalarının düzenleme kapsamına girdiğini iyi bilmesi gerektiğini vurgulayan Yalçın, şu bilgiyi verdi:
“Toptan ve perakende mal satışı yapılan yerler toptan ve perakende ürün satışı yapılan mağazalar, marketler ve benzeri satış yerleri kapsama dâhil işyerleri olarak tespit edilirken, ekmek, sebze, meyve, peynir, zeytin, hayvansal gıda gibi açık satılan gıdaların hijyenini sağlamak için kullanılan, çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında olan, 500X350 mm ebadından küçük saplı/sapsız poşetler, plastik içeren malzemelerden, dokumalı veya dokumasız metotlarla üretilen, tekstil ürünü çok kullanımlık poşetler, canlı hayvan satışında kullanılan sapsız poşetler, yumrulu ve/veya benzer tohumlu bitkilerin satışında kullanılan sapsız poşetler, sadece hizmet verilen fakat ürün satışı gerçekleştirmeyen yerlerde kullanıcıya veya tüketiciye verilen poşetler, kargo poşetleri, gümrüksüz mağazadan alınan ürünler için ilgili mevzuat gereği kullanılması zorunlu olan özel poşetler ise bu uygulamanın kapsamı dışında tutuldu.”
POŞET ÜCRETLERİ NE ZAMANA KADAR 25 KURUŞ?
Yalçın, açıklamasında bir diğer hususun poşetlerin ücretine ilişkin olduğunu belirtti. Plastik poşetlere uygulanacak taban ücretin, her yıl piyasa koşulları ve ilgili sektör temsilcilerinden oluşan Ambalaj Komisyonunun önerisi dikkate alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirleneceğini ve takip eden yıl boyunca uygulanacağını anlatan Yalçın, “Bu yıl yani 2019 yılı için belirlenen ücret 25 kuruş olarak açıklanmış durumda” diye konuştu.
BARKODSUZ POŞET STOĞU OLANLAR NE YAPACAK?
Kanun kapsamına giren satış noktalarında poşet satışlarının hali hazırda barkodlu olarak satılmaya başlandığını, işletmelerin stoklarında bulunan barkodsuz poşetlerin ise 31 Mart 2019 tarihine kadar yine ücret karşılığı satmaya devam edebileceğini aktaran Başkan Yalçın, bu konunun daha çok zincir mağazalara sahip alışveriş noktaları için geçerli olduğunu ifade ederek, “Özellikle barkod uygulamalarını destekleyen bilgisayarlı satış sistemlerinin bulunmadığı satış noktalarında; barkodlu satış zorunluluğunun uygulanabilir pratik bir sonuç doğurmayacağı ve ayrıca poşet maliyetlerini dahi aşabilecek ek mali külfetlere yol açabileceğini de değerlendirmek gerekiyor” diye konuştu.
SİSTEM BUNA HAZIR MI?
Uygulamanın sistemde yer alan tüm işyerlerini kapsamasının biraz zor olacağını anlatan Yalçın, “Özellikle küçük esnaf dediğimiz iş yerlerinin poşet satışını bir beyan aracılığı ile sisteme bildirmesi için, satış belgelerinde sattığı poşetin adedi ve tutarını belgelemesini sağlayacak altyapı düzenlemesi yapılması gerekecek. Çünkü düzenleme uyarınca satış noktaları, Bilgi Sistemine kayıt olmak ve gerekli beyanları, bilgi ve belgeleri ile birlikte bu sisteme yüklemek zorundalar. Bu noktada Çevre ve Şehircilik Bakanlığının poşet ücretlerine ilişkin beyan ve bildirimlerinin gerçekleştirileceği bir Bilgi Sistemi kurması öngörülüyor. Bu sistemin oluşturulup sorunsuz şekilde kullanılabilir hale gelinceye kadar ise uygulamanın ne şekilde yürütüleceği hususunda belirsizlik halen devam ediyor” dedi.
BU SÜREÇTE KÜÇÜK ESNAFI NE GİBİ DÜZENLEMELER BEKLİYOR?
Küçük esnafın üzerinde durması gereken bir başka konunun ise düzenleme usul ve esaslarının geçici 22’nci maddesi uyarınca, satış noktalarının, satılan plastik poşetlere ilişkin, adet ve fiyat bilgisini satış belgelerinde gösterebilmek için gerekli alt yapı çalışmalarını 31 Mart 2019 tarihine kadar tamamlamaları gerektiğini ve bu suretle poşetler için tahsil edilen ücretlerin satış belgelerinde adet bazlı gösterilmesi gerektiğini anlatan Yalçın, “Karmaşaya neden olabilecek başkaca husus ise satış noktaları tarafından yapılacak poşet satışlarına ilişkin olarak bilgi sistemi üzerinden yapılacak beyanlarda; poşetlerin temin edildiği firma bilgisi, temin edilen plastik poşet adedi, ağırlığı, kalınlık, satılan plastik poşet adedi ve birim fiyatı yer alacak. Bu bilgilerin doğruluğunun nasıl denetleneceği ve herhangi bir usulsüzlüğün yaptırımının ne olacağı hususları yeterince açık değil” dedi.
YANLIŞ BEYANA CEZA 14 BİN 875 LİRA
Yapılan düzenleme incelendiğinde esnaf kazanım katılım payı ifadesinin ortaya çıktığını söyleyen Başkan Yalçın, “Düzenlemeye göre satış noktalarının plastik poşet satışına ilişkin olarak Usul ve Esasların 9/2 maddesinde istenen bilgileri bilgi sistemine yüklemesine müteakip, ödeyecekleri geri kazanım katılım payının sistem üzerinden hesaplanacağı anlaşılmakta. Öte yandan düzenlemeye göre beyanın izleyen ayın on beşi, hesaplanan kazanım katılım payının beyan dönemini takip eden ikinci ayın sonuna kadar ise ödenmesi gerekmekte. Düzenlemede ise beyanların nasıl yapılacağı belirsizlik içeriyor. Ayrıca meslek mensuplarımızın bu beyanlar konusunda rolünün ne olacağı da belirsizliğini korumakta. Bizler ilgili düzenleme metninden yanlış beyanın cezasının 14 Bin 875 lira olduğunu biliyoruz. Her ne kadar henüz işleyişi netleşmese de esnaf kazanım katılım payı kapsamında poşet satışı yapan gerçek kişi kurumların Ödeme Kaydedici Cihazlarını hizmet aldıkları ilgili departmanlarla görüşerek acilen açtırmalarını öneririz. Basın açıklamamıza konu olan 7153 Sayılı Kanun aslında sadece poşetlerin ücretli satılması ve geri bildirimlerinin yapılması ile ilgi değildir. Yapılan düzenleme, Kanuna ekli 1 sayılı listede sayılan ürünleri kapsayan geniş ve kapsamlı bir düzenleme olup bu listede yer alan tüm ürünlerle ilgili geri kazanım katkı paylarının hesaplanıp ödenmesi gerekliliğini doğurmaktadır. Listede, lastik ve çeşitleri, içecek ambalajları, ahşap ambalajlar akümülatör, pil çeşitleri, lityum içeren araç bataryaları, madeni ve bitkisel yağlar elektrikli ve elektronik eşyalar, küçük ev aletleri ve beyaz eşyalar da yer almaktadır. Bu ürün gruplarından kilogram başına kazanım katkı payı alınması karara bağlanmıştır. Gelecekte bu payların ürünlerin fiyatlarına eklenmesi söz konusu olacak” diye konuştu.