Balıkesir’in Dursunbey ilçesinde nesilden nesile aktarılan geleneksel el sanatlarından biri daha tescillendi. Ahşap su matarası olarak bilinen “Dursunbey Yatık”, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından mahreç işaretiyle coğrafi işaret kapsamına alındı. Yatık, böylece Dursunbey’in ilk coğrafi işaretli ürünü oldu.
Dursunbey’in kültürel mirasında önemli bir yere sahip olan Yatık, yıllardır yörede sürdürülen geleneksel üretim yönteminin resmi olarak tescillenmesiyle koruma altına alındı.
Ahşaptan yapılan ve özellikle suyu serin tutmasıyla bilinen Dursunbey Yatık’ın coğrafi işaret alması, ilçenin geleneksel el sanatlarının tanıtılması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.
Dursunbey’in ilk coğrafi işaretli ürünü oldu
Dursunbey Yatık için coğrafi işaret başvuru süreci 2023 yılında başlatıldı. Dursunbey Belediyesi öncülüğünde yürütülen çalışmalar, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ile koordineli şekilde sürdürüldü.
26 Aralık 2023 tarihinde C2023/000352 başvuru numarasıyla yapılan başvuru, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından sonuçlandırıldı.
Yapılan değerlendirmelerin ardından ürün, “Dursunbey Yatık” adıyla mahreç işareti olarak tescillendi. Bu kararla birlikte Yatık, Dursunbey ilçesinin coğrafi işaretle koruma altına alınan ilk ürünü unvanını kazandı.
Ahşap işçiliğinin dikkat çeken örneği
Dursunbey Yatık’ı diğer ahşap ürünlerden ayıran en önemli özelliklerden biri, üretiminde kullanılan geleneksel yöntem.
Çam ve ardıç ağaçlarından hazırlanan yatık, kündekleme tekniği kullanılarak üretiliyor. Üretim sırasında yapıştırıcı ya da kimyasal malzemelere başvurulmadan, ahşap parçaların kavis verilerek birbirine geçirilmesiyle ürün ortaya çıkarılıyor.
Geleneksel yöntem sayesinde ortaya çıkan ahşap yapı, içerisine doldurulan suyun serinliğini korumasına ve daha uzun süre muhafaza edilmesine yardımcı oluyor.
Bu yönüyle Dursunbey Yatık, yalnızca günlük kullanım amacı taşıyan geleneksel bir eşya değil, aynı zamanda ilçenin geçmişten bugüne taşıdığı ahşap işçiliğinin önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Kündekleme geleneği günümüzde yaşatılıyor
Dursunbey Yatık’ın üretiminde kullanılan kündekleme tekniğinin köklerinin Selçuklu dönemine kadar uzandığı belirtiliyor.
Ahşap parçaların herhangi bir yapıştırıcı kullanılmadan bir araya getirilmesine dayanan bu geleneksel yöntem, Dursunbey’de günümüzde de yaşatılıyor.
Coğrafi işaret tesciliyle birlikte bu üretim geleneğinin yalnızca yörede bilinen bir el sanatı olmaktan çıkarak resmi bir koruma statüsü kazanması da sağlandı.
Tescil belgesi Başkan Bahçavan’a teslim edildi
Coğrafi işaret sürecinin tamamlanmasının ardından Dursunbey Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü personeli Sevgi Ağralı, Belediye Başkanı Ramazan Bahçavan’ı makamında ziyaret etti.
Ziyarette, Dursunbey Yatık’ın coğrafi işaret tescil belgesi Başkan Bahçavan’a teslim edildi.
Gerçekleştirilen görüşmede, ilçenin kültürel mirasının korunması ve geleneksel değerlerin gelecek nesillere aktarılması açısından coğrafi işaret tescilinin taşıdığı öneme dikkat çekildi.
“Çalışmalarımız devam edecek”
Dursunbey Belediye Başkanı Ramazan Bahçavan, tescil sürecinde katkı sağlayan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Müdürlüğü ile Dursunbey Belediyesi personeli Sevgi Ağralı’ya teşekkür etti.
Bahçavan, Dursunbey’in önemli simgelerinin de coğrafi işaret kapsamına alınması amacıyla çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Dursunbey Yatık’ın tescil edilmesinin ilçenin geleneksel değerlerinden birinin kayıt altına alınması anlamına geldiğini ifade eden Bahçavan, bu gelişmenin kültürel mirasın korunması, tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması açısından da önem taşıdığını vurguladı.
Dursunbey’in kültürel mirası koruma altına alınıyor
Dursunbey’in ilk coğrafi işaretli ürününü kazanması ilçede memnuniyetle karşılandı.
Coğrafi işaret tesciliyle birlikte Dursunbey Yatık’ın geleneksel üretim özelliklerinin korunması, ürünün tanınırlığının artırılması ve ilçenin kültürel değerlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması açısından yeni bir dönem başlamış oldu.
Dursunbey Belediyesi’nin ise ilçeye özgü yöresel ürünlerin, el sanatlarının ve geleneksel değerlerin belirlenerek tescillenmesine yönelik çalışmalarını önümüzdeki dönemde de sürdürmesi bekleniyor.
