Balıkesir’in önemli tarımsal değerlerinden zeytinde hasat sezonu başlarken, üreticinin gözü bu yıl oluşacak fiyatlara çevrildi. Edremit Körfezi’nde bahçelere giren zeytin üreticileri bir yandan aylar süren emeğinin karşılığını almayı beklerken, diğer yandan artan işçilik, mazot, gübre ve ilaçlama giderleriyle mücadele ediyor. Saadet Partisi Balıkesir İl Başkanı Abdulkadir Durmaz da zeytin üreticisinin maliyet baskısına dikkat çekerek, sezonun yalnızca ürün miktarı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Edremit başta olmak üzere Körfez bölgesinde zeytin hasadının başlamasıyla birlikte üreticiler için yılın en yoğun dönemlerinden biri de başladı. Bir yıl boyunca bakımını yaptığı ağaçlardan ürün toplamaya başlayan zeytin üreticisi, elde edeceği gelirin üretim giderlerini karşılayıp karşılamayacağını hesaplıyor.
Zeytin üretiminde maliyetlerin son yıllarda önemli ölçüde yükselmesi, hasat döneminin en önemli gündemlerinden biri haline geldi. Özellikle işçilik giderleri üreticinin bütçesinde önemli bir yer tutarken, bahçe bakımı, gübreleme, ilaçlama, sulama ve mazot gibi kalemler de toplam maliyeti artırıyor.
Zeytinci bir yıllık emeğinin karşılığını bekliyor
Saadet Partisi Balıkesir İl Başkanı Abdulkadir Durmaz, zeytin üreticisinin elde edeceği gelirin yalnızca ürünün piyasa fiyatıyla değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Üreticinin hasada gelene kadar ciddi bir maliyet üstlendiğine dikkat çeken Durmaz, zeytin bahçesinin sürülmesinden budamaya, gübre ve ilaçlamadan sulamaya kadar birçok gider bulunduğunu ifade etti.
Durmaz, “Zeytin üreticisi bir yıllık emeğinin karşılığını birkaç aylık hasat döneminde almaya çalışıyor. Bahçesini sürüyor, budamasını yapıyor, gübresini ve ilacını kullanıyor, sulamasını gerçekleştiriyor ve hasat zamanı işçilik maliyetini karşılıyor. Bütün bu giderler hesaplanmadan yalnızca ürün fiyatını konuşmak çiftçinin gerçek durumunu göstermiyor.” dedi.
Bu nedenle sezon boyunca oluşacak fiyatların üreticinin önümüzdeki yıl yeniden üretim yapabilmesi açısından belirleyici olacağına dikkat çekiliyor.
“Bir kilo zeytinin maliyeti açıklanmalı”
Zeytin üreticisinin durumunun ortaya konulabilmesi için bölgesel maliyet hesabının yapılması gerektiğini belirten Durmaz, özellikle bir kilogram zeytinin üreticiden çıkıp pazara veya fabrikaya ulaşıncaya kadar oluşturduğu maliyetin hesaplanmasını istedi.
Durmaz, “Bir kilogram zeytini dalından toplayıp pazara veya fabrikaya ulaştırmanın çiftçiye maliyeti nedir? İşçilik ne kadar, mazot ne kadar, gübre ve ilaç ne kadar? Önce bu hesabı ortaya koymalıyız. Üreticinin eline geçen fiyat bu maliyetle karşılaştırılmadan ‘sezon iyi gidiyor’ denilemez.” ifadelerini kullandı.
Bölgede üreticinin önündeki en önemli sorunlardan birinin de hasat maliyetleri olduğu belirtilirken, zeytinin toplanması için gereken işçilik giderleri üreticinin kazancını doğrudan etkiliyor.
Hasadın en büyük giderlerinden biri işçilik
Zeytin ağaçlarındaki ürünün toplanması için yoğun bir emek gerekiyor. Hasat döneminde artan işçilik giderleri ise özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler açısından önemli bir maliyet kalemi oluşturuyor.
Durmaz, işçinin emeğinin karşılığını alması gerektiğini ancak üreticinin de bu maliyeti karşılayabilecek bir gelir elde etmesinin şart olduğunu belirterek, “Zeytin dalından kendi kendine inmiyor. Hasadın arkasında ciddi bir emek ve işçilik var. İşçinin hakkını alması gerekiyor, üreticinin de bu maliyeti karşılayabilecek gelir elde etmesi gerekiyor.” dedi.
Zeytinyağında fiyat zinciri de mercek altında
Zeytinin hasat edilmesinin ardından yağlık ürünün fabrikaya ulaşması ve zeytinyağı olarak tüketiciye sunulmasına kadar geçen süreçte oluşan fiyat farkları da üreticinin gündeminde.
Üreticinin eline geçen fiyat ile tüketicinin markette karşılaştığı fiyat arasındaki farkın hangi aşamalarda oluştuğunun ortaya konulması gerektiğini söyleyen Durmaz, fiyat zincirinin şeffaf biçimde incelenmesi çağrısında bulundu.
Durmaz, “Vatandaş markette zeytinyağını pahalı alıyor, üretici ise kendi kazancından şikâyet ediyor. O halde tarladan sofraya kadar fiyatın nasıl oluştuğuna bakmalıyız.” diye konuştu.
Bu noktada üreticinin satış fiyatı, işleme giderleri, ticaret ve aracılık maliyetleri gibi kalemlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
14 Ekim’deki ihale de takip edilecek
Edremit Belediyesinin yaklaşık 2 bin 300 çuval zeytin için 14 Ekim'de gerçekleştireceği duyurulan ihale de bölgedeki fiyat hareketleri açısından yakından takip edilecek.
Durmaz, söz konusu ihalede ortaya çıkacak fiyatın tek başına değerlendirilmemesi, üretim maliyetleri ve piyasa şartlarıyla birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.
“Bölgede yapılacak her büyük satış ve ihale üreticinin de dikkatle izlediği bir gösterge haline geliyor. 14 Ekim'de gerçekleştirilecek ihale sonrasında oluşan fiyatın piyasa şartları ve üretim maliyetleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.” ifadelerini kullandı.
Körfez’de üretimin geleceği fiyata bağlı
Edremit Körfezi’nde zeytin yalnızca bir tarım ürünü değil, bölgenin ekonomik ve kültürel yaşamının da önemli parçalarından biri. Edremit’ten Burhaniye’ye, Ayvalık’tan Gömeç’e kadar geniş bir alanda geçimini zeytinden sağlayan üreticiler bulunuyor.
Bu nedenle üreticinin artan maliyetler karşısında yeterli gelir elde edememesi, yalnızca bu sezonun kazancını değil, gelecek yıllardaki üretim kararlarını da etkileyebilir.
Durmaz, zeytinliklerin korunmasının ve üreticinin üretimden kopmamasının önemine dikkat çekerek, “Edremit'ten Burhaniye'ye, Ayvalık'tan Gömeç'e kadar zeytin bu bölgenin kimliğidir. Bugün üreticinin emeğini koruyamazsak yarın yalnız çiftçiyi değil, Balıkesir'in en önemli tarımsal değerlerinden birini kaybederiz.” dedi.
Hasat sezonunun başlamasıyla birlikte şimdi gözler hem zeytin ve zeytinyağı piyasasında oluşacak fiyatlara hem de üreticinin artan maliyetler karşısında elde edeceği gelire çevrildi. Üreticinin beklentisi ise bir yıllık emeğinin karşılığını alabileceği bir sezon geçirmek.
