Balıkesir’e yolunuz düştüyse ve biri size “çığırtma yedin mi?”, “mühliye topladım bugün”, ya da “dışarlık giy de çık” dediyse, şaşırmayın. Çünkü bu kelimeler Balıkesir'e özgü, yöresel ağızdan gelen ifadeler. İşte yalnızca Balıkesirlilerin tam anlamıyla ne demek istediğini bildiği kelimeler ve anlamları...
Çığırtma
Balıkesir mutfağına ait bu kelime aslında bir yemektir. Patlıcan, biber ve domatesle yapılan yazlık bir kızartma yemeği olan “çığırtma”, özellikle kırsalda sıkça pişirilir. Duyunca yemeğin adı zannedilmeyebilir ama Balıkesirliler ne olduğunu anında bilir.
Mühliye
Ayvalık ve Edremit tarafında kullanılan bu kelime, yabani nane benzeri aromatik bir bitkiyi ifade eder. Sadece bilenlerin dağdan toplayabildiği mühliye, özellikle zeytinyağlı yemeklerde ve salatalarda kullanılır.
Dışarlık
Kıyafet anlamında kullanılan bu kelime “dışarı çıkarken giyilen kıyafet” anlamına gelir. Evde giyilen giysilerle dışarı çıkılmaz, “dışarlık” giyilir. Bu kelime özellikle büyüklerin dilinden düşmez.
Kakırdak
Hayvansal yağların kavrulmasıyla elde edilen bir çeşit kıtır kıtır yiyecek olan kakırdak, Balıkesir mutfağının geleneksel lezzetlerinden biridir. “Kakırdaklı börek” de çok meşhurdur.
Horoz Şeker
Balıkesir’in eski çarşılarında çocuklara verilen renkli, cam gibi sert şekerlerdir. Özellikle bayramlarda veya düğünlerde hediye edilirdi. Bugün nostaljik bir ürün olarak hâlâ bazı bakkallarda bulunur.
Balya Usulü Konuşmalar
Balya ve çevresinde “Gı” ekiyle konuşma oldukça yaygındır. Örneğin, “Ne yapıyorsun?” yerine “Ne yapıyıgı?” gibi ifadeler duyabilirsiniz. Bu kelime ekleri, sadece yöre insanının anlayabileceği konuşma biçimlerini oluşturur.
Balıkesir’in Dili Kültürünün Yansımasıdır
Bu kelimeler sadece yöresel bir ağız değil, Balıkesir’in kültürel zenginliğini de yansıtır. Her kelimenin ardında bir yaşanmışlık, bir gelenek, bir sofra hikayesi vardır. Balıkesirliler için bu ifadeler yalnızca dil değil, aynı zamanda aidiyetin, geçmişin ve yerel mizahın bir parçasıdır.
Not: Siz de Balıkesir’e özgü kelimeler biliyorsanız, haberin altına yorum bırakmayı unutmayın!
