Gereksiz Eşyaları Atamıyor musunuz? Bu Durum Bir Ruh Sağlığı Sorunu Olabilir

Evde kırık sandalye, çalışmayan televizyon, kullanılmayan eski giysiler… “Belki bir gün lazım olur” diyerek atamadığınız eşyalar her geçen gün birikiyor mu? Eğer bu durum evinizde yaşam alanınızı daraltıyor ve çevrenizdekilerin dikkatini çekiyorsa, istifçilik davranışı gösteriyor olabilirsiniz.

İstifçilik bir hastalık mı?

Uzmanlara göre evde işe yaramayan eşyaları saklama alışkanlığı, bazı durumlarda bir ruh sağlığı sorunu olan Biriktirme Bozukluğuna işaret ediyor. Bu kişiler, artık kullanılmayan eşyaları atarken yoğun kaygı duyabiliyor ve bu eşyaları bırakmakta zorlanabiliyor. Psikiyatri literatüründe bu bozukluk, “hoarding disorder” olarak tanımlanıyor ve tedavi gerektiren bir durum olarak kabul ediliyor.

Kimlerde daha sık görülüyor?

İstifçilik genellikle ergenlik çağlarında başlıyor ama yaş ilerledikçe daha da belirginleşiyor. Yalnız yaşayan bireylerde, kayıp ya da travma yaşayanlarda ve takıntılı davranışlara eğilimli kişilerde daha sık rastlanıyor. Kimi zaman çocuklukta yaşanan yoksulluk ya da geçmişte yaşanan kayıplar da bu davranışın temelinde yatabiliyor.

“Lazım olur” düşüncesi istifçiliği tetikliyor

İnsanlar çoğu zaman “Bir gün işe yarar”, “Hatırası var” ya da “Ziyan olmasın” gibi düşüncelerle eşyaları biriktiriyor. Ancak bu biriktirme alışkanlığı kontrolden çıkarsa hem fiziksel hem de ruhsal olarak yaşamı olumsuz etkileyebiliyor. Uzmanlar, bu davranışın arkasında kaybetme korkusu, kontrol ihtiyacı ya da değersizlik hissi gibi duyguların olabileceğini söylüyor.

Tedavisi mümkün

İyi haber şu: İstifçilik tedavi edilebilir bir durum. Psikolojik destek ve terapi yöntemleri, kişinin eşyalarla kurduğu bağı sorgulamasına ve daha sağlıklı alışkanlıklar geliştirmesine yardımcı oluyor. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), bu konuda en etkili yöntemlerden biri olarak gösteriliyor. Gerekirse ilaç tedavisi de devreye girebiliyor.

Yakın çevre desteği önemli

Eğer çevrenizde bu tür bir davranış sergileyen biri varsa, onu yargılamadan ve suçlamadan bir uzmandan yardım almaya teşvik etmek büyük önem taşıyor. Çünkü istifçilik, fark edilmediği sürece kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebiliyor.

Evinizi ferah tutmak, zihinsel rahatlığınızı da olumlu etkiler. Kullanmadığınız eşyalarla vedalaşmak ilk başta zor gelse de, uzun vadede daha sağlıklı bir yaşam alanı yaratmanızı sağlar. Unutmayın, her şeyin fazlası zarar… Eşyalar sizi değil, siz eşyaları kontrol etmelisiniz.