Yaz sıcaklarında çocuklardan yaşlılara kadar hemen herkesin severek tükettiği dondurma, uygun koşullarda üretilmediğinde veya soğuk zincir bozulduğunda gıda zehirlenmelerine yol açabilir. Balıkesir’de yaz aylarında dondurma tüketiminin artmasıyla birlikte vatandaşların özellikle ürünün saklama koşullarına, satış noktasının hijyenine ve eriyip yeniden donmuş ürünlere karşı daha dikkatli olması gerekiyor.
Yaz denildiğinde akla gelen ilk yiyeceklerden biri dondurma. Balıkesir’in sıcak geçen yaz günlerinde özellikle çocukların ve gençlerin yoğun olarak tükettiği dondurma, serinletici özelliği nedeniyle sezonun vazgeçilmezleri arasında yer alıyor.
Ancak dondurmanın soğuk olması, her koşulda güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Üretimden satışa kadar geçen süreçte hijyen kurallarına uyulmaması, uygun olmayan sıcaklıklarda muhafaza edilmesi veya ürünün çözünüp yeniden dondurulması gıda güvenliği açısından sorun oluşturabiliyor.
Peki dondurma nasıl zehirleyebilir?
DONDURMA NEDEN ZEHİRLENMEYE YOL AÇABİLİR?
Dondurmanın kendisi doğrudan zehirli bir gıda değildir. Sorun çoğunlukla üretim, taşıma, saklama veya servis aşamalarında meydana gelen hijyen ve sıcaklık problemlerinden kaynaklanabilir.
Süt, krema, yumurta ve diğer bileşenler içerebilen dondurma, üretim sırasında mikroorganizmalarla kontamine olduğunda sağlık açısından risk oluşturabilir.
Özellikle hijyen kurallarına uyulmaması durumunda bazı bakteriler gıdaya bulaşabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bilimsel kaynaklarında gıda kaynaklı patojenler arasında Salmonella, Escherichia coli ve Staphylococcus aureus gibi bakteriler de yer alıyor.
Bu nedenle dondurma hazırlanırken kullanılan süt ve diğer hammaddelerin güvenilir olması kadar üretim ortamının temizliği ve çalışanların hijyen kurallarına uyması da önem taşıyor.
EN BÜYÜK RİSKLERDEN BİRİ SOĞUK ZİNCİRİN BOZULMASI
Dondurma satın alırken tüketicinin göremediği en önemli noktalardan biri ürünün daha önce hangi koşullarda saklandığı.
Dondurmanın üretim tesisinden satış noktasına kadar uygun sıcaklık koşullarında taşınması gerekiyor. Soğuk zincirin bozulması, ürünün çözülmesine ve mikrobiyolojik açıdan risk oluşmasına neden olabilir.
Özellikle sıcak yaz günlerinde ürünün kısa süreli bile olsa uygun olmayan koşullarda bekletilmesi önem taşıyor.
Bu nedenle dondurma dolabının kapağının sürekli açık bırakılması, dolabın aşırı doldurulması veya ürünlerin uygun olmayan koşullarda tutulması tüketici açısından soru işareti oluşturabilir.
ERİMİŞ VE YENİDEN DONMUŞ DONDURMAYA DİKKAT
Tüketicinin evde de dikkat etmesi gereken önemli konulardan biri bu.
Dondurma tamamen veya büyük ölçüde eridikten sonra tekrar dondurulmuşsa yalnızca kıvamı değişmez; gıdanın güvenliği açısından da risk oluşabilir.
Bu nedenle marketten alınan dondurmanın eve mümkün olduğunca kısa sürede götürülmesi ve uygun şekilde dondurucuda muhafaza edilmesi gerekiyor.
Dondurmanın üzerinde belirgin buz kristalleri, anormal sertlik veya yapısında bozulma görülmesi tek başına kesin olarak zehirlenme anlamına gelmez. Ancak ürünün çözünüp yeniden donmuş olabileceğine ilişkin şüphe oluşturuyorsa tüketilmemesi daha güvenli bir tercih olabilir.
DONDURMA ALIRKEN SADECE TADINA BAKMAYIN
Vatandaşların dondurma satın alırken yalnızca fiyatına veya tadına odaklanmaması gerekiyor.
Ürünün ambalajlı olması durumunda son tüketim tarihi ve ambalajın fiziksel durumu kontrol edilmeli. Ambalajın şişmiş, yırtılmış veya hasarlı olması durumunda ürün tercih edilmemeli.
Açık dondurma satılan yerlerde ise işletmenin genel temizliği önemli bir ipucu olabilir.
Dondurmayı servis eden kişinin hijyen kurallarına uyup uymadığı, kullanılan servis ekipmanlarının temizliği ve ürünün bulunduğu dolabın genel durumu tüketici tarafından gözlemlenebilir.
AÇIK DONDURMADA BU DETAYLARA BAKIN
Açık dondurma satın alanların dikkat etmesi gereken birkaç basit nokta bulunuyor.
Dondurmanın bulunduğu kabın temiz olması, servis kaşığının hijyenik şekilde kullanılması ve farklı ürünlerin servis ekipmanlarının birbirine karıştırılmaması önem taşıyor.
Ayrıca işletmenin yoğunluğu da önemli. Çok sayıda müşteriye hizmet veren bir noktada servis ekipmanlarının sürekli temiz tutulması ve ürünlerin uygun koşullarda muhafaza edilmesi gerekiyor.
Satış noktasında hijyen konusunda ciddi şüphe oluşuyorsa sırf dondurma yemek için riske girmemek en doğru seçenek olabilir.
ZEHİRLENME BELİRTİLERİ NELER?
Gıda kaynaklı hastalıklarda belirtiler tüketilen üründeki etkene göre değişebilir. Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal ve ateş gibi şikâyetler görülebilir.
Ancak bu belirtilerin ortaya çıkması mutlaka dondurmadan kaynaklanan bir zehirlenme olduğu anlamına gelmez. Aynı belirtilere farklı enfeksiyonlar veya başka sağlık sorunları da neden olabilir.
Özellikle şiddetli kusma ve ishal, yüksek ateş, kanlı dışkı, belirgin halsizlik veya susuzluk belirtileri ortaya çıkarsa sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir. Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerde sıvı kaybı daha ciddi sonuçlara yol açabileceğinden belirtilerin uzaması halinde tıbbi değerlendirme önemlidir.
DONDURMADAN ŞÜPHELENİYORSANIZ NE YAPMALISINIZ?
Dondurma tüketiminin ardından rahatsızlanan kişilerin öncelikle sağlık durumunu takip etmesi ve gerektiğinde sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.
Aynı ürünü tüketen birden fazla kişide benzer belirtilerin ortaya çıkması halinde durum daha da önem kazanıyor.
Tüketilen ürünün ambalajı veya fişi varsa saklamak, ürünün nereden ve ne zaman alındığını not etmek de olası incelemeler açısından yararlı olabilir.
Özellikle ciddi bir gıda zehirlenmesi şüphesi varsa kalan ürünü başka kişilerin tüketmemesi gerekiyor.
BALIKESİR’DE SICAK HAVALARDA DONDURMA TÜKETİMİ ARTIYOR
Balıkesir'de yaz aylarında dondurma tüketiminin artması, ürünün satış ve saklama koşullarının önemini de artırıyor.
Vatandaşların güvenilir işletmeleri tercih etmesi, ürünlerin uygun koşullarda saklandığından emin olması ve şüpheli görünen ürünleri tüketmemesi basit ama etkili önlemler arasında.
Unutulmaması gereken en önemli nokta ise şu: Dondurmanın soğuk olması tek başına güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Ürünün güvenliği, üretimden sofraya kadar geçen bütün süreçte sağlanan hijyen ve uygun muhafaza koşullarına bağlı.
Yazın serinlemek için alınan bir top dondurmanın keyfinin sağlık sorununa dönüşmemesi için tüketicinin birkaç saniye ayırarak ürünü ve satış noktasını kontrol etmesi, olası riskleri azaltmak açısından büyük önem taşıyor.
