Veteriner Hekimler Odası Başkanı Hüdayi Tanrıkulu, hijyen, sağlıklı gıda tüketimi, ambalajlı gıda alırken dikkat edilecek hususlar, konserve ve donmuş gıda tüketimi konularında açıklamalarda bulundu. Tanrıkulu, açıklamasının başında günlük hayatımızın her noktasında hijyen kurallarına uyulmasını önerdi.
Güvenilir markaların gıda ürünlerinin tercih edilmesini tavsiye eden Tanrıkulu, şu bilgileri verdi: “Merdiven altı üretimi yapılmış gıdalardan kaçınılmalı ve muadillerine göre çok ucuz olan gıdalara şüphe ile bakılmalıdır. Ambalajlı gıdaları satın alırken etiket bilgisi doğru okunmalı, son tüketim tarihine, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üretim izni için verilen onay ya da kayıt numarasına, paket bütünlüğünün bozulmamış olmasına ve muhafaza koşullarına dikkat edilmelidir. Konserve satın alırken, alt ve üst kapakları şişkin, kutusu hasar görmüş, kapağı gevşemiş ve son kullanma tarihi geçmiş olanlar kesinlikle satın alınmamalıdır. Donmuş bir gıdayı buzdolabı ortamında çözündürmeli ve çözündürdükten sonra hemen hazırlayıp tüketmeliyiz. Donmuş gıdaları oda sıcaklığında veya kalorifer gibi ısıtıcıların üzerinde kesinlikle çözündürmemeliyiz. Donmuş bir gıdayı çözündürdükten sonra tekrar dondurmamalıyız.
Son tüketim tarihi geçmiş ambalajlı gıdaları kesinlikle satın almamalı ve tüketmemeliyiz. Market gibi yerlerdeki satış reyonlarında bulunan süt, peynir, yoğurt, et, salam, sosis gibi hayvansal ve yaş pasta, süt burgerler gibi hayvansal kökenli bileşimi olan gıdaların soğuk zincirde muhafaza edildiğine dikkat etmeliyiz. Soğukta muhafaza edilmeyen bu çeşit gıdaları kesinlikle satın almamalı, tüketmemeli ve reyon görevlisini konu hakkında uyarmalıyız.
Özellikle et ve et ürünlerini pişirirken uygun ısıl işlem uygulamalı, yeterince pişmeyen köfte, beyaz et vb. ürünleri tüketmemeliyiz. Pişirme esnasında merkez sıcaklığın en az 72ºC’ye ulaşmasına dikkat edilmelidir. Mümkünse yemekler günlük olarak hazırlanmalı, artan yemeklerde yeniden ısıtma söz konusu olacaksa bir kereden fazla tekrar ısıtma işlemi yapılmamalıdır. Özellikle yemeklerde her ısıtıp tekrar soğutma işleminin gıda kaynaklı zararlı mikroorganizmaların çoğalması açısından risk oluşturacağı unutulmamalıdır. Yüzeyi kırık, çatlak, dışkı ile kirlenmiş ve son tüketim tarihi geçmiş yumurtalar satın alınmamalı ve tüketilmemelidir. Sebze ve meyveler iyice yıkandıktan sonra sirkeli suda bir süre bekletilip durulanarak tüketilmelidir. Tükettiğimiz suyun içilebilir kriterlerde, temiz ve berrak olmasına dikkat edilmelidir. Tahıl, hububat, baharatlar, meyveler gibi küflenme riski yüksek gıdaları kuru ve serin yerde saklamalıyız.”
“GIDA ZEHİRLENMESİNDEN ŞÜPHELENİLİYORSA NE YAPILMALI?”
Tanrıkulu, şu bilgiyi verdi: “Gıda tüketiminden bir süre sonra ishal, kusma, ateş gibi belirtiler oluştuysa en kısa zamanda en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Hekime tüketilen gıdalar ve içeriğiyle ilgili doğru bilgi vermek oldukça önemlidir. Ayrıca zehirlenmenin dışarıdan satın alınan bir gıdadan kaynaklandığı düşünülüyorsa, konu ile ilgili olarak mutlaka Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlüklerine bilgi verilmeli ve şüpheli gıdadan numune alınması istenmelidir. Bir gıda zehirlenmesinin ishal ve kusma gibi etkilerinin yanında çeşitli organ yetmezlikleri, felç ve ölüme kadar giden bir sonuç doğurabileceği unutulmamalıdır. Zihinsel ve bedensel gelişim için gerekli olan protein ihtiyacının karşılanmasında hayvansal gıdalar en önemli paya sahiptir. Uygun olmayan şartlarda üretilen veya üretimi yetersiz donanıma sahip kişiler tarafından denetlenen hayvansal gıdaların toplum sağlığı açısından büyük ve çok ciddi risk oluşturduğu unutulmamalıdır.
Dünyada güncel olarak kabul edilen ve bir çok gelişmiş ülkede uygulamaya konulan “Tek Sağlık” konsepti kapsamında veteriner hekimlere son derece kritik görevler düşmektedir. Sağlıklı hayvanın sağlıklı gıda, sağlıklı gıdanın da sağlıklı toplum ve nesiller olduğu unutulmamalıdır. Hayvansal gıdaların üretiminden tüketimine yani çiftlikten çatala kadar olan her aşamasında ciddi bir şekilde veteriner hekim kontrolü, güvenilir gıda üretimi açısından olmazsa olmazdır. Verdiğim bilgiler ışığında, özellikle gıda satış, üretim ve tüketim yerlerinde gıda zehirlenmesine neden olabilecek uygunsuzluklar görüldüğünde Tarım ve Orman Bakanlığı Alo 174 Gıda Hattı’na ihbar ve şikayette bulunulup resmi denetim yapılması istenebilir. Son olarak Çin’de görülen ve dünya gündemine oturan, hayvansal gıda kökenli virüs kaynaklı olduğu düşünülen salgın benzeri durumların ülkemizde de yaşanmaması açısından veteriner ekimlerin güvenilir gıda üretimindeki kritik rolü unutulmamalı, özellikle hayvansal gıdalar satın alınırken ürünün üretim aşamasında veteriner hekim kontrolünün olup olmadığına dikkat edilmelidir.” Cengiz GÜNER
