Demokrat Parti Balıkesir İl Başkanı Işın Şen Gümüşyay, Türkiye’de artan et fiyatları ve hayvancılık politikalarına ilişkin yazılı bir basın açıklaması yaptı. Gümüşyay, hayvancılıkta yaşanan krizin artık yalnızca bir tarım başlığı olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek, sorunun doğrudan ekonomi yönetimiyle ilgili olduğunu vurguladı.
“Türkiye’de hayvancılık meselesi artık bir tarım başlığı olmaktan çıkmış, doğrudan doğruya bir yönetim ve ekonomi sorunu haline gelmiştir” diyen Gümüşyay, son yıllarda açıklanan destek paketlerinin geçmişte defalarca denenmiş ve başarısız olmuş uygulamaların tekrarı olduğunu savundu.
“Yanlış teşhis, sonuçsuz tedavi getiriyor”
Sorunun kaynağının doğru tespit edilmediğini ifade eden Gümüşyay, şu değerlendirmede bulundu:
“Sorunun kaynağı yanlış teşhis edilince ve sorunu çözme iyi niyetinden uzak olunca, ortaya konulan her tedavi de kaçınılmaz olarak sonuçsuz kalmaktadır.”
Türkiye’de dana etinin kilogram fiyatının 21–22 dolar bandına dayandığını belirten Gümüşyay, bu rakamın Avrupa Birliği ortalamalarının ve birçok komşu ülkenin üzerinde olduğuna dikkat çekti. Bulgaristan, Yunanistan, Irak, İran ve Gürcistan’da et fiyatlarının Türkiye’ye kıyasla daha düşük olduğunu ifade eden Gümüşyay, “15 yıldır iç savaş yaşayan Suriye’de dahi dana etinin Türkiye’dekinin yaklaşık yarı fiyatına satılması, sorunun coğrafya ya da güvenlikle açıklanamayacağını göstermektedir” dedi.
“Temel sorun üretim maliyetleri”
Basın açıklamasında hayvancılıktaki maliyet yapısına değinen Gümüşyay, yem giderlerinin toplam maliyetin yüzde 65–70’ini oluşturduğunu vurguladı. Türkiye’nin yem hammaddelerinde dışa bağımlı bir ülke olduğunu belirten Gümüşyay, yemlik mısır, soya küspesi ve arpa gibi temel girdilerde iç üretimin yetersiz kaldığını, bu nedenle her yıl yüksek miktarda ithalat yapıldığını kaydetti.
Dövizle ithal edilen yem girdilerinin maliyetleri artırdığını belirten Gümüşyay, bunun zincirleme biçimde et fiyatlarına yansıdığını ifade etti.
“Hayvan dağıtmak sorunu çözmez”
Açıklamada son dönemde gündeme gelen küçükbaş destek projelerine de değinildi. Üreticiye hayvan dağıtılmasının yapısal sorunları çözmeyeceğini savunan Gümüşyay, “Üreticiye hayvan dağıtmak; meseleyi çözmek değil, sorunu ertelemektir. Eğer yem maliyeti düşürülmüyorsa, hayvan sayısını artırmak sadece zarar eden işletme sayısını artırır” ifadelerini kullandı.
2010 yılından bu yana canlı hayvan ve et ithalatı yoluyla fiyatların geçici olarak baskılandığını öne süren Gümüşyay, her seferinde yerli üreticinin sistemin dışına itildiğini ve birkaç yıl sonra fiyatların daha sert yükseldiğini dile getirdi.
“Ya üreticiyi korursunuz ya ithalatla baskılarsınız”
Hayvancılığı ithalatla birlikte yürütmeye çalışan hiçbir ülkenin başarılı olamayacağını savunan Gümüşyay, “Ya üreticiyi korursunuz ya da ithalatla fiyat baskılarsınız. Türkiye yıllardır bu iki tercihi aynı anda yapmaya çalışmakta, bunun bedelini hem üreticiye hem tüketiciye ödetmektedir” dedi.
Benzer yanlışların beyaz et sektöründe de yaşandığını belirten Gümüşyay, ihracat yasaklarının kısa vadede fiyat kontrolü sağlıyor gibi görünse de orta vadede üretimi daralttığını ve maliyetleri artırdığını ifade etti.
“Çiftçi gayretkârdır, sorun yönetimdedir”
Açıklamasının sonunda üreticinin yetersiz olmadığını vurgulayan Gümüşyay, “Çiftçi gayretkârdır, üretici tecrübelidir. Sorun, ithalata dayalı, günü kurtaran, popülist ama iktisadi gerçeklerle çelişen art niyetli ve iş bilmez politikalardır” dedi.
Hayvancılığın hayvan dağıtarak değil; yem bitkileri üretimini artırarak, girdi maliyetlerini düşürerek ve ithalatı istisna haline getirip yerli üretimi esas alarak ayağa kaldırılabileceğini belirten Gümüşyay, devletin görevinin piyasaya günübirlik müdahale etmek değil, üreticiye öngörülebilir bir ekonomik zemin sunmak olduğunu kaydetti.
Gümüşyay, aksi halde bugün küçükbaşta yaşanan sorunların yarın büyükbaşta ve beyaz ette daha derin şekilde görüleceğini belirterek, “Türkiye’nin ihtiyacı yeni projeler değil, doğru bir tarım ve hayvancılık aklıdır” ifadeleriyle açıklamasını tamamladı.
