Balıkesir’de gençlerin gelecek planlarında iş bulma ve ekonomik bağımsızlık kaygısı öne çıkıyor. Üniversite mezunları deneyim şartı, düşük başlangıç ücretleri ve mesleklerine uygun iş bulamama gibi sorunlarla karşılaşırken, birçok genç geleceğini farklı şehirlerde kurmayı düşünüyor.
Balıkesir’de gençlerin geleceğe yönelik beklentileri son dönemde önemli bir tartışma konusu haline geliyor. Eğitim hayatını tamamlayan, üniversiteden mezun olan veya meslek edinmek için eğitim alan gençlerin en temel sorularından biri ise değişmiyor: “Kendi şehrimde iş bulabilecek miyim?”
Balıkesir; sanayisi, tarımı, hayvancılığı, turizmi, ticareti ve hizmet sektörüyle farklı alanlarda çalışma imkanları sunan bir kent. Ancak gençler açısından mesele yalnızca kentte iş imkanlarının bulunup bulunmadığıyla sınırlı değil. Gençlerin beklentisi, eğitim aldıkları alanda çalışabilmek, düzenli gelir elde etmek ve kendi geleceklerini kurabilecekleri bir yaşam standardına ulaşmak.
Bu nedenle “Balıkesir’de gençlerin en büyük sorunu işsizlik mi?” sorusunun cevabı, yalnızca iş arayan gençlerin sayısına bakılarak verilemiyor.
Gençlerin ilk sorunu mezuniyet sonrası iş bulmak
Üniversite eğitiminin tamamlanmasının ardından gençleri zorlu bir süreç bekliyor. Mezuniyetle birlikte başlayan iş arayışında karşılarına çıkan ilanlarda çoğu zaman deneyim şartı aranıyor.
Yeni mezun bir genç için ise bu durum önemli bir çıkmaz oluşturuyor.
Bir tarafta diploma sahibi olmak, diğer tarafta işverenlerin deneyim beklentisi bulunuyor. Gençler, deneyim kazanabilecekleri bir işe girebilmek için öncelikle deneyim sahibi olmaları gerektiği yönündeki şartlarla karşılaşabiliyor.
Bu durum özellikle kariyerinin ilk adımını atmaya çalışan gençlerin iş arama sürecini uzatabiliyor.
“İş var ama benim mesleğimde var mı?”
Balıkesir’de farklı sektörlerde iş imkanları bulunmasına rağmen gençlerin önemli bir bölümü, kendi eğitim ve uzmanlık alanına uygun bir pozisyon bulmakta zorlanabiliyor.
Bir üniversite mezunu kendi alanında iş bulamadığında farklı sektörlere yönelmek zorunda kalabiliyor. Bu da yıllarca alınan eğitimin doğrudan kullanılamaması anlamına geliyor.
Gençlerin karşılaştığı tablo kimi zaman şöyle şekilleniyor:
Diploma var, deneyim isteniyor.
İş var, ancak ücret beklentinin altında kalıyor.
Meslek var, fakat o alanda yeterli pozisyon bulunamıyor.
Çalışma imkanı var, ancak uzun vadeli kariyer fırsatı sunulmuyor.
Bu nedenle gençler açısından sorun yalnızca işsiz kalmak değil, nitelikli ve sürdürülebilir bir işe ulaşabilmek olarak öne çıkıyor.
Maaşlar gelecek planlarını etkiliyor
İş bulabilen gençlerin bir başka önemli sorunu ise elde edilen gelirin yaşam giderleri karşısında yetersiz kalabilmesi.
Kira, ulaşım, gıda, faturalar ve sosyal yaşam giderleri gençlerin bütçesini zorlarken, düzenli maaş alan bir kişinin dahi bağımsız bir hayat kurması kolay olmayabiliyor.
Özellikle ailesinden ayrı yaşamak isteyen gençler için konut giderleri önemli bir engel oluşturuyor.
Bir genç çalışmaya başladığında yalnızca “maaşım ne kadar?” sorusunu sormuyor.
Bu maaşla kira ödeyebilir miyim?
Birikim yapabilir miyim?
Kendi evime çıkabilir miyim?
Araba alabilir miyim?
Gelecek için plan yapabilir miyim?
Bu sorular, gençlerin çalışma hayatına bakışını doğrudan etkiliyor.
Balıkesir’de gençler başka şehirlere yöneliyor
Gençlerin geleceğe ilişkin değerlendirmelerinde şehir değiştirme düşüncesi de önemli bir yer tutuyor.
Kendi alanında yeterli iş fırsatı bulamayan ya da daha yüksek gelir elde etmek isteyen gençler, daha büyük şehirlerde çalışma imkanlarını araştırabiliyor.
Bu durum Balıkesir açısından da üzerinde düşünülmesi gereken bir konu.
Çünkü eğitimini kentte tamamlayan bir gencin iş bulamadığı için başka bir şehre gitmesi, yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda kentteki genç nüfusun geleceği açısından da önemli bir gelişme.
Gençlerin şehirde kalabilmesi için yalnızca iş sayısının artırılması yeterli görülmüyor. Gençlerin kariyer yapabileceği, kendisini geliştirebileceği ve ekonomik olarak bağımsızlaşabileceği alanların da genişletilmesi gerekiyor.
Gençlerin beklentisi sadece iş değil
Balıkesir’de gençlerin çalışma hayatına ilişkin beklentileri incelendiğinde, “herhangi bir iş” arayışından daha fazlasının öne çıktığı görülüyor.
Gençler; düzenli gelir, güvenli çalışma ortamı, sosyal haklar, makul çalışma saatleri, mesleki gelişim ve kariyer imkanlarını birlikte değerlendiriyor.
Bu nedenle genç istihdamında önemli olan yalnızca kaç kişinin işe yerleştirildiği değil, bu kişilerin ne kadar süre çalışabildiği ve çalıştıkları işin gelecek planlarına katkı sağlayıp sağlamadığı.
Bir genç işe girip birkaç ay sonra düşük ücret, ağır çalışma şartları veya kariyer imkanı olmadığı için işinden ayrılıyorsa, sorun yalnızca işsizlik rakamları üzerinden değerlendirilemiyor.
Genç girişimcilerin önündeki engeller de büyük
Kendi işini kurmak isteyen gençler açısından da benzer sorunlar bulunuyor.
İş fikri olan gençlerin sermayeye ulaşması, iş kurma maliyetlerini karşılaması ve ilk dönemde ayakta kalması kolay olmuyor. Özellikle küçük bir işletme kurmak isteyen gençler için kira, ekipman, personel ve işletme giderleri önemli bir yük oluşturabiliyor.
Bu nedenle gençlerin istihdama katılımının artırılması kadar, girişimcilik konusunda desteklenmesi de önem taşıyor.
Balıkesir gençlerine daha fazla fırsat sunabilir
Balıkesir’in farklı sektörlerde sahip olduğu ekonomik potansiyel, gençler için daha fazla istihdam fırsatına dönüştürülebilir.
Sanayi, tarım, turizm, teknoloji, sağlık, eğitim, lojistik ve hizmet sektörlerinde gençlere yönelik yeni çalışma alanlarının oluşturulması, kentin genç nüfusunu korumasına katkı sağlayabilir.
Özellikle gençlerin eğitim aldığı alanlarla kentteki iş gücü ihtiyacının daha fazla örtüşmesi, mezuniyet sonrası yaşanan iş arama sürecini kısaltabilir.
Staj imkanlarının artırılması, gençlerin eğitim döneminde iş dünyasıyla tanışması ve deneyim kazanması da bu sürecin önemli parçalarından biri olabilir.
Asıl soru: Gençler Balıkesir’de gelecek kurabiliyor mu?
Balıkesir’de gençlerin en büyük sorununun yalnızca işsizlik olduğunu söylemek belki de eksik bir değerlendirme olur.
Asıl mesele; iş bulabilmek, bulunan işte tutunabilmek, emeğinin karşılığını alabilmek ve o gelirle geleceğe dair plan yapabilmek.
Çünkü gençler yalnızca bugün çalışmak istemiyor. Kendi ayakları üzerinde durmak, ekonomik bağımsızlığını kazanmak, birikim yapmak ve yaşadığı şehirde kendisine bir gelecek kurmak istiyor.
Balıkesir’in önümüzdeki dönemde gençlere yönelik istihdam politikalarında da bu beklentilerin dikkate alınması önem taşıyor.
Kentte yaşayan gençlerin “Burada benim için bir gelecek var” diyebilmesi, yalnızca gençlerin değil, Balıkesir’in geleceği açısından da büyük önem taşıyor.
Belki de Balıkesir’de gençlerin en büyük sorusu işsizlikten çok daha geniş: “Bu şehirde kendi geleceğimi kurabilecek miyim?”
