Ramazan Bayramı’nın yaklaşmasıyla birlikte Balıkesir’de mutfaklarda geleneksel tatlı tercihleri de konuşulmaya başladı. Kuşaklardır aktarılan tariflerle hazırlanan, misafirlere sunulan o meşhur lezzetler, bu bayramda da sofraların başköşesinde yerini alıyor. İşte Balıkesir’in bayram kültürünü yansıtan ve mutlaka tadılması gereken 5 eşsiz tatlı:
1. Cevizli Ev Baklavası
Balıkesir’de bayram denilince akla gelen ilk ve en önemli lezzet, incecik açılmış hamurlarıyla Cevizli Ev Baklavasıdır. Şehirde baklava, sadece bir tatlı değil; emeğin ve misafirperverliğin sembolüdür.
Tarihçesi: Osmanlı saray mutfağından Anadolu’nun köylerine kadar uzanan baklava geleneği, Balıkesir’de bölgenin bereketli ceviz ağaçlarıyla harmanlanmıştır. Eskiden "oklava tıkırtısı" gelmeyen evde bayram hazırlığının eksik sayıldığı Balıkesir’de, annelerden kızlarına geçen 40 kat yufka kuralı hala pek çok evde titizlikle uygulanmaktadır.
2. Meşhur Balıkesir Höşmerimi
Şehrin tescilli markası olan Höşmerim, peynir, irmik ve şekerin muazzam uyumunu temsil eder. Bayram ziyaretlerinde hafif ve özgün bir seçenek arayanların favorisidir.
Tarihçesi: Yaklaşık 700 yıllık bir geçmişe sahip olduğu bilinen bu tatlının ismi, rivayete göre savaştan dönen eşine bu tatlıyı sunan bir kadının "Hoş mu erim?" sorusundan gelmektedir. Orta Asya’dan göç eden Yörüklerin beraberinde getirdiği bu peynir helvası, zamanla Balıkesir’in en ikonik lezzeti haline dönüşmüştür.
3. Balıkesir Kaymaklısı
Özellikle Balıkesir merkez ve çevre ilçelerinde bayramların elit lezzeti olarak bilinen Balıkesir Kaymaklısı, yoğun manda kaymağı ve özel hamuruyla damaklarda unutulmaz bir iz bırakır.
Tarihçesi: Geleneksel olarak düğün ve bayram gibi özel günlerde hazırlanan bu tatlı, bölgedeki süt hayvancılığının gelişmiş olmasının bir meyvesidir. İki kat özel pişirilmiş kuru yufka arasına bol miktarda halis kaymağın konulup şerbetlenmesiyle hazırlanan bu lezzet, Osmanlı’nın son dönemlerinden bu yana Balıkesir mutfağının asaletini temsil eder.
4. Çıtır Çıtır Mafiş Tatlısı
Pratik yapımı ve eğlenceli görüntüsüyle bilinen Mafiş, özellikle kalabalık bayram sabahlarının vazgeçilmezidir. Hamura verilen fiyonk şekliyle çocukların da gözdesidir.
Tarihçesi: Balkanlardan göç eden ailelerin Balıkesir mutfağına kazandırdığı bir lezzet olduğu düşünülür. İsminin, tatlının o kadar hafif ve lezzetli olmasından dolayı tabakta "hiç kalmaması" (ma-fiş: bir şey kalmadı) esprisine dayandığı söylenir. Az malzemeyle harikalar yaratılan bir göçmen geleneğidir.
5. Saray Sofrasından: Zerde
Balıkesir’in köylerinde ve eski mahalle kültüründe bayramlarda ikram edilen en eski tatlılardan biri de Zerdedir. Pirinç, şeker ve safranla hazırlanan bu tatlı, bayramın bereketini simgeler.
Tarihçesi: 15. yüzyıldan beri Osmanlı saray mutfağında şehzadelerin sünnet düğünlerinde ve dini bayramlarda sunulan Zerde, Balıkesir’de özellikle bayram namazı sonrası toplu yenilen yemeklerin ardından servis edilirdi. Rengini güneşten, kokusunu gelenekten alan bu tatlı, bölgede sadeliğin ve şıklığın sembolüdür.
