Türkiye’nin "Peynir Şehri" olarak bilinen Balıkesir’de, özellikle bazı yerel işletmelerde ve marketlerde peynirlerin sergilenme ve satış biçimi gıda güvenliği tartışmalarını beraberinde getiriyor. Bazı işletmelerin, peynirleri, ve bazı süt ürünlerini soğutucu dolaplar yerine "vakumlu" olduğu gerekçesiyle dışarıdaki raflarda sergilemesi, halk sağlığı açısından ciddi riskler barındırıyor.
Vakum Ambalaj Tek Başına Yeterli mi?
Tüketiciler arasında yaygın olan "vakumlu ürün bozulmaz" algısı, bilimsel gerçeklerle çelişiyor. Vakumlama işlemi, ambalaj içerisindeki oksijeni tahliye ederek sadece oksijene ihtiyaç duyan yani aerobik küf ve bakterilerin üremesini durdurur. Ancak peynir, canlı bir organizma yapısına sahip olup olgunlaşmaya devam eden bir gıdadır.
Uzmanlar, vakumun bir "koruyucu kalkan" olmadığını, sadece muhafaza süresini uzatan bir yardımcı yöntem olduğunu vurguluyor. Oksijensiz ortamda bile gelişebilen zararlı mikroorganizmalar, uygun sıcaklık bulunmadığında hızla üreyerek zehirlenmelere yol açabiliyor.
Soğuk Zincir Kırıldığında Oluşan Riskler
Peynirlerin +2/+4 derece arasındaki soğutucu dolaplarda tutulması hayati önem taşıyor. Beyaz Peynir ve Kaşar dışında, Balıkesir’in meşhur Mihaliç, Sepet ve Manyas kelle peyniri gibi çeşitleri, yüksek protein ve yağ içeriği nedeniyle sıcaklık değişimlerine karşı oldukça hassastır. Soğuk zincirin kırılması durumunda oluşabilecek riskler şunlardır:
Bakteriyel Gelişim: Listeria ve Clostridium botulinum gibi tehlikeli bakteriler, vakumlu ancak sıcak ortamda gelişebilir.
Yağ Salınımı ve Yapı Bozulması: Peynirin içindeki süt yağı dışarı sızarak ürünün dokusunu bozar ve tat kaybına neden olabilir.
Aflatoksin Tehlikesi: Uygun sıcaklıkta tutulmayan peynirlerde gözle görülmeyen mikotoksinler oluşabilir; bu maddeler insan sağlığını tehdit edebilir.
Tüketicilere Uyarı: "Soğuktan Alın"
Uzmanlar, Balıkesir genelinde alışveriş yapan vatandaşları sadece vakuma güvenmemeleri konusunda uyarıyor. Bir ürünün vakumlu olması, onun oda sıcaklığında saatlerce, hatta günlerce bekletilebileceği anlamına gelmiyor.
Özellikle süt ve süt ürünleri satın alınırken, ürünün doğrudan soğutucu dolaptan çıktığından emin olunması, ambalajında şişme olan vakumlu ürünlerden uzak durulması ve etiket üzerindeki saklama koşullarına titizlikle uyulması gerekiyor.
