TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Balıkesir Şubesi, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin 3. yıl dönümünde yaptığı açıklamayla, Türkiye’nin deprem gerçeği karşısında yeterli önlemleri hâlâ alamadığına dikkat çekti.
“Deprem Doğal, Yıkım İnsani”
İMO Balıkesir Şube Başkanı Gürkan Özcan imzasıyla yayımlanan açıklamada, depremlerin beklenmedik olaylar olmadığı vurgulanarak, asıl sorunun yapı üretimi, denetim eksikliği ve risk azaltma politikalarının yetersizliğinden kaynaklandığı ifade edildi. Açıklamada, benzer büyüklükteki depremlerin farklı ülkelerde bu ölçüde can ve mal kaybına yol açmamasının, sorunun doğadan değil insan eliyle yaratılan ihmallerden kaynaklandığını ortaya koyduğu belirtildi.
Balıkesir ve Marmara Örneği Hatırlatıldı
Açıklamada, Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde 2025 yılında meydana gelen 6,1 ve 6 büyüklüğündeki depremler ile Silivri açıklarında yaşanan 6,2’lik deprem örnek gösterilerek, orta büyüklükteki sarsıntıların bile ciddi hasarlara yol açtığına dikkat çekildi. Özellikle Marmara Bölgesi’nde iletişim altyapısı, toplanma alanları ve acil ulaşım yollarındaki eksikliklerin büyük endişe yarattığı ifade edildi.
“Yapı Stokunun Büyük Bölümü Risk Altında”
İMO Balıkesir Şubesi, Türkiye genelindeki yapı stokunun önemli bir bölümünün hâlâ yüksek deprem riski taşıdığını belirtti. 2000 yılı öncesinde inşa edilen binaların ağırlıkta olduğu vurgulanırken, son yıllarda çıkarılan imar aflarının mühendislik hizmeti almamış yapıların yasallaşmasına neden olduğu kaydedildi.
TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonu ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verilerine de yer verilen açıklamada, ülke genelinde milyonlarca konutun acilen dönüştürülmesi gerektiği hatırlatıldı.
Kentsel Dönüşüm Eleştirisi
Kentsel dönüşüm uygulamalarının risk temelli değil, çoğu zaman arsa değeri üzerinden yürütüldüğü ifade edilen açıklamada, dar gelirli yurttaşların yaşadığı bölgelerde dönüşümün ya hiç başlamadığı ya da sürdürülemediği belirtildi. Dönüşümün yalnızca bina yenilemekten ibaret olmadığı, zemin yapısı, altyapı, ulaşım ve toplanma alanlarını kapsayan bütüncül bir planlama gerektirdiği vurgulandı.
“Toplanma Alanları Hayati Öneme Sahip”
Deprem toplanma alanlarının yetersizliği de gündeme getirildi. Mevcut alanların bir kısmının imar değişiklikleriyle yapılaşmaya açıldığı belirtilirken, afet anında insanların nereye gideceğini bilmediği bir kent düzeninin ciddi bir risk oluşturduğu ifade edildi. Toplanma alanlarının altyapısı hazır, geçici barınmaya uygun alanlar olması gerektiği vurgulandı.
“Afetler Kader Değil”
İMO Balıkesir Şubesi açıklamasında, “Afetler kader değildir. Bilimi, mühendisliği ve kamusal sorumluluğu esas almayan politikaların sonucudur” denilerek, acilen yapılması gerekenler sıralandı. Buna göre; ülke genelinde şeffaf bir yapı envanteri oluşturulması, kentsel dönüşümün risk odaklı yürütülmesi ve yapı üretim sürecinin tüm aşamalarında mühendislik hizmetlerinin eksiksiz uygulanması gerektiği ifade edildi.
“Kaybettiklerimize Karşı Sorumluyuz”
Açıklamanın sonunda, 6 Şubat depremlerinde yaşamını yitiren yurttaşlar saygıyla anılırken, benzer acıların tekrar yaşanmaması için bugünden harekete geçilmesi gerektiği vurgulandı.
