Balıkesir’in mahallelerinde her gün kimsenin dikkatini çekmeden yapılan küçük iyilikler var. Bir apartmanın önüne bırakılan bir kap su, sabah erkenden bir köşeye konulan mama, yağmurdan korunması için kapının önüne bırakılan karton kutu ya da soğuk havalarda bir canlının sığınabilmesi için hazırlanan küçük bir alan… Bunların çoğu haber olmuyor, fotoğraflanmıyor, sosyal medyada paylaşılmıyor. Ancak sokak hayvanları için büyük anlam taşıyor.
Balıkesir’de neredeyse her mahallede sokak hayvanlarını gözeten bir teyze, bir amca, bir genç ya da çocukla karşılaşmak mümkün. Kimi her sabah işe gitmeden önce aynı noktaya mama bırakıyor, kimi evinin önündeki su kabını dolduruyor, kimi ise sokakta karşılaştığı bir köpeğin ya da kedinin başını okşamadan yoluna devam etmiyor.
Bu insanların yaptığı iyiliklerin ortak özelliği ise çoğunun bunu bir görev gibi görmemesi.
Onlar için sokakta yaşayan hayvanlar mahallenin bir parçası.
Bir kap mama, bir kap sudan fazlası
Sokak hayvanlarına yönelik duyarlılık denildiğinde akla ilk olarak mama ve su geliyor. Ancak mahallelerdeki günlük yaşam biraz daha farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Bazı vatandaşlar aynı sokakta yaşayan hayvanları zaman içinde tanıyor. Hangi kedinin hangi apartmanın önünde beklediğini, hangi köpeğin belirli saatlerde aynı noktaya geldiğini biliyor. Hayvanların birbirinden farklı davranışlarını bile fark edebiliyorlar.
Bir süre sonra bu durum yalnızca mama vermenin ötesine geçiyor.
Mahalle sakini, sabah kapıyı açtığında karşısında bekleyen kediyi tanıyor. Marketten dönerken poşetinden bir parça yiyecek ayırıyor. Bir köpek yolun kenarında uzanıyorsa yanına gidip başını okşuyor. Yaz aylarında su kabını kontrol ediyor, kışın ise hayvanların soğuktan korunabileceği alanları düşünüyor.
Bütün bunlar çoğu zaman kimse görmeden yapılıyor.
Mahallelerin görünmeyen hayvan dostları
Balıkesir’in farklı mahallelerinde sokak hayvanlarıyla ilgilenen insanların hikâyeleri birbirine benziyor.
Kimi bunu yıllardır yapıyor. Kimi kendi evinde hayvan beslemeye başladıktan sonra sokaktaki canlılara karşı daha duyarlı hale geliyor. Kimi ise çocukluğundan beri mahalledeki kedileri ve köpekleri besliyor.
Özellikle yaşlı vatandaşların bu konuda ayrı bir yeri bulunuyor. Günün belli saatlerinde evinden çıkan bazı mahalle sakinleri, ellerindeki küçük poşetlerle sokak hayvanlarının bulunduğu noktalara uğruyor.
Onlar için bu bazen günlük hayatın sıradan bir parçası.
Nasıl ekmek almak için markete gidiliyorsa, mama bırakmak için de sokağın başına kadar yürümek aynı doğallıkta yaşanıyor.
Bir başka dikkat çeken kesim ise çocuklar.
Çocukların sokakta gördükleri kedi ve köpeklere yaklaşması, onları sevmesi ve ailelerinden mama istemesi mahalle yaşamının sıcak görüntülerinden birini oluşturuyor. Bazen bir çocuğun elindeki yiyeceği sokakta karşılaştığı bir hayvanla paylaşması, yetişkinlerin uzun uzun anlatacağı bir duyarlılığın en sade hali oluyor.
Asıl iyilik bazen sevgi göstermek
Sokak hayvanlarının ihtiyaçları yalnızca mama ve sudan ibaret değil.
Sokakta yaşayan bir hayvan için güven duyduğu bir insanın varlığı da önemli. Her gün aynı kişiyi gören bir kedi ya da köpek zamanla o kişiye yaklaşmaya başlıyor. Bir süre sonra sokak ile insan arasındaki mesafe azalıyor.
Mahallede yürürken bir köpeğin yanına oturup onu seven, apartman girişinde bekleyen bir kediyi birkaç dakika okşayan insanlar bu nedenle farkında olmadan başka bir şey daha yapıyor.
Hayvanın yalnız olmadığını hissettiriyor.
Bazen bir kap mama bırakıp gitmek yerine birkaç dakika yanında durmak, başını okşamak veya onunla ilgilenmek de bu iyiliğin bir parçası oluyor.
Üstelik bunu yapanların önemli bir bölümü karşılığında herhangi bir şey beklemiyor.
Ne teşekkür ne fotoğraf ne de sosyal medyada paylaşım…
Sadece bir canlının karnının doyduğunu veya kendini güvende hissettiğini görmek onlara yetiyor.
Mahalle kültürünün sessiz tarafı
Sokak hayvanlarına yönelik bu duyarlılık aynı zamanda mahalle kültürünün de görünmeyen taraflarından birini oluşturuyor.
Bir sokakta yaşayan insanlar zaman içinde yalnızca birbirlerini değil, sokakta yaşayan hayvanları da tanımaya başlıyor. Hangi köpeğin sakin olduğu, hangi kedinin insanlardan çekindiği, hangi hayvanın uzun süredir o bölgede bulunduğu konuşuluyor.
Bazen bir mahalle sakini diğerine “Bugün kedilere mama verdin mi?” diye soruyor.
Bir başkası su kabını dolduruyor.
Bir diğeri hasta görünen hayvanı fark edip ilgili yerlere ulaşmaya çalışıyor.
Böylece tek kişinin yaptığı küçük bir iyilik, fark edilmeden başkalarına da yayılıyor.
Kimsenin görmediği iyilikler de var
Günümüzde yapılan pek çok şeyin fotoğrafını çekmek, sosyal medyada paylaşmak ve görünür hale getirmek alışkanlık haline gelirken sokak hayvanları için yapılan bazı iyilikler hâlâ sessiz kalıyor.
Sabahın erken saatlerinde bırakılan mama, gece geç saatte yenilenen su, yağmur başlamadan önce hazırlanan küçük bir barınma alanı ya da sokakta üşüyen bir hayvanın yanına bırakılan battaniye çoğu zaman yalnızca o hayvanın haberi olan iyilikler.
Belki de bu nedenle daha kıymetli.
Çünkü bu davranışların temelinde görünür olma isteğinden çok, başka bir canlının ihtiyacını fark etmek bulunuyor.
Balıkesir’in mahallelerinde her gün yaşanan bu küçük hikâyeler, sokak hayvanlarıyla insanların aynı yaşam alanını paylaştığını hatırlatıyor.
Bir teyzenin kapısının önüne koyduğu su kabı, bir amcanın cebinden çıkarıp bıraktığı mama, bir çocuğun sevgiyle okşadığı kedi ya da her sabah aynı köşede bekleyen köpeğe selam veren bir mahalle sakini…
Bunların hiçbiri büyük bir olay gibi görünmeyebilir.
Ancak sokakta yaşayan bir canlı için bazen bütün günün en önemli anı olabilir.
Balıkesir’de sokak hayvanları için yapılan iyiliklerin belki de en güzel tarafı burada ortaya çıkıyor: Bazı insanlar kimse görmese de iyilik yapmaya devam ediyor.
Ve mahallelerin sessiz köşelerinde, her gün fark edilmeden yaşanan bu küçük davranışlar, bir şehrin vicdanını da gösteriyor.
