Tarihi Kentler Birliği (TKB) tarafından Türkiye genelinde tarihi ve kültürel mirasın korunmasına yönelik projeleri desteklemek amacıyla hayata geçirilen “Tarihi Kentlerde Miras Seferberliği Proje Destekleri” kapsamında kabul edilen projeler açıklandı. Bu kapsamda Edremit Belediyesi tarafından hazırlanan “Edremit Tarihi Zeytinyağı Fabrikası Gastro Tab” projesi, Balıkesir’den kabul edilen tek proje olarak dikkat çekti.
49 İlden 136 Proje Tanıtıldı
TKB’nin 2026 yılı 1. Olağan Meclis Toplantısı, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı ve TKB Başkanı Mansur Yavaş başkanlığında Kocatepe Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi. İki gün süren toplantının ilk gününde, Türkiye genelinde 49 ilden hazırlanan toplam 136 proje kamuoyuna tanıtılarak değerlendirmeye sunuldu.
Toplantıda, Tarihi Kentler Birliği’nin yeni dönemde yalnızca mali destek sağlayan bir yapı olmaktan çıkarak, aynı zamanda proje üreten ve belediyelerin teknik kapasitesini geliştiren bir anlayışla hareket edeceği vurgulandı. Süreç kapsamında, farklı şehirlerden 33 mimarın katkısıyla hazırlanan projelerle tarihi yapıların korunarak kent yaşamına yeniden kazandırılması hedefleniyor.
Edremit’in Tarihi Fabrikası Yeniden Hayat Bulacak
Kabul edilen projeler arasında yer alan Edremit Belediyesi’nin “Gastro Tab” projesi, ilçenin zeytin kültürünü turizm ve gastronomiyle buluşturmayı amaçlıyor. Proje kapsamında Altınoluk Mahallesi Köyiçi Kuyudere Caddesi’nde bulunan ve Kültür Varlıkları Koruma Kurulu tarafından tescillenen tarihi zeytinyağı fabrikası yeniden işlevlendirilecek.
Uzun yıllardır atıl durumda bulunan yapı, özgün mimarisi korunarak “çalışır durumda bir zeytinyağı fabrikası müzesi” konseptiyle kent yaşamına kazandırılacak. Böylece ziyaretçiler hem üretim sürecini deneyimleyebilecek hem de zeytinyağı kültürünün tarihsel gelişimini yerinde görebilecek.
Gastronomi, Eğitim ve Kültür Bir Arada
Proje yalnızca bir müze çalışmasıyla sınırlı kalmayacak. Alan içerisinde şef akademisi, laboratuvar mutfak, halka açık restoran ve tadım alanları, sergi aksları, üretken peyzaj düzenlemeleri ve deneyim odaklı etkinlik alanları da yer alacak.
Ayrıca fabrikanın depo bölümünün, bölgede yürütülen Antandros Antik Kenti kazılarından elde edilen eserlerin sergileneceği bir kültürel mekâna dönüştürülmesi planlanıyor. Bu yönüyle proje, Edremit’in hem gastronomi hem de arkeolojik mirasını bir araya getiren bütüncül bir kültür merkezi niteliği taşıyacak.
“Edremit’in Zeytin Mirası Geleceğe Taşınıyor”
Edremit Belediyesi Başkanı Mehmet Ertaş, projenin Balıkesir’den kabul edilen tek çalışma olmasının büyük bir gurur kaynağı olduğunu belirtti. Ertaş, Edremit’in yüzyıllardır zeytin ve zeytinyağı kültürüyle yaşayan özel bir coğrafya olduğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Zeytin, Edremit için sadece bir tarım ürünü değil; kültürümüzün ve yaşam biçimimizin temelidir. Bu proje ile tarihi zeytinyağı fabrikamızı yeniden kent yaşamına kazandırıyoruz. Amacımız sadece bir yapıyı restore etmek değil, Edremit’in zeytin kültürünü, gastronomisini ve kent hafızasını yaşayan bir merkeze dönüştürmektir.”
Ertaş ayrıca, projenin bölgenin tarihi açısından büyük önem taşıyan Antandros Antik Kenti ile de entegre edilerek kültürel bütünlük oluşturacağını vurguladı.
Edremit İçin Stratejik Kültür Yatırımı
Uzmanlara göre proje, Edremit’in turizm potansiyelini artırmasının yanı sıra zeytin kültürünü uluslararası ölçekte tanıtma fırsatı da sunuyor. Tarihi yapının yeniden işlevlendirilmesiyle birlikte bölge, gastronomi turizmi ve kültürel deneyim alanında yeni bir cazibe merkezi haline gelecek.
Edremit’in “Gastro Tab” projesi, hem yerel kalkınma hem de kültürel mirasın korunması açısından örnek bir model olarak değerlendiriliyor.
Bu proje Altınoluk için olduğu kadar bölge için de büyük önem taşıyor. Tarihi bir yapının gün yüzüne çıkarılması ise son derece sevindirici. Darısı atıl durumda bulunan diğer yapıların başına… TKB Başkanı Mansur Yavaş’ı ve Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş’ı tebrik ediyorum.