KÖPEKLERDE GEBELİK

Köpeklerde gebelik oluşmadan önce hayvan sahiplerinin bilmesi gereken önemli noktalar söz konusudur. Bunların başında da çiftleşilecek olan erkek partner ile dişi arasında anormal bir fiziksel fark olmaması gerekmektedir. Bu fiziksel farklılıklar doğum esnasında annenin veya yavruların kaybına neden olabilecek bir durumdur. Bunun yanında erkek partnerin bilinen kalıtsal bir hastalığının olmaması ve iç-dış parazit uygulamalarına riayet edilmiş olması gerekmektedir.

Köpeklerde gebelik süresi ortalama olarak 57-64 gün arasında değişebilmektedir. Bu süre köpeğin cins, ırk ve fiziksel durumuna değişiklik gösterebilmektedir. Köpek sahiplerinin merak ettiği konuların başında köpeğim kaçıncı aydan itibaren gebe kalabilir sorusu en sık karşılaştığımız soruların başında gelmektedir. Normal şartlarda ırk özelliklerini olduğu gibi yansıtan köpeklerde 10. aydan itibaren çiftleşmenin gerçekleşmesi hem anne hem de yavrunun gelişimi için oldukça ideal bir zaman dilimidir. Annenin fiziksel olarak gelişimini tamamladığı bunun yanında da hamilelik döneminde baskın hale gelen hormonların etkisiyle yavrulara bakabilme kabiliyetinin ve annelik duygusunun en yüksek olduğu dönemler 10-12 aylık süreçleri kapsadığından söz konusu zamanlar ilk gebelikler için oldukça ideal zamanlardır.

Köpeklerde gebelik sonrası belirtileri erken ve geç dönem belirtiler olmak üzere 2 gruba rahatlıkla ayırabiliriz. Gebelik süresini 2 ay kabul ettiğimizde ilk aydaki belirtileri erken, ikinci aydaki belirtileri ise geç gebelik belirtileri olarak adlandırabiliriz. Erken dönemdeki belirtiler genellikle fark edilmezken bu dönem de hayvanda hafif kilo artışı, çabuk yorulma ve özellikle de sabahları kusma eğilimde göze çarpmaktadır. Bu dönemin sonuna doğru görülen saydam renkteki doğum yolu akıntısı gebeliği teyit edecek en önemli belirti olarak karşımıza çıkmaktadır.

Gebeliğin 28-30. gününden  itibaren ultrason muayenesi ile kesin gebelik teşhisi koyulabilmektedir. Ultrason şansı bulunmayan yerlerde ise gebeliğin  6. Haftasından itibaren gebe hayvanın kanından relaxin hormonunun ölçülmesi ile kesin gebelik teşhisi rahatlıkla koyulabilmektedir. Ultrason ve kan muayenesinin yapılamadığı durumlarda hayvan sahipleri dış bakıdan hayvanda gebelik olup olmadığını anlamak için gebe köpeklerin karın bölgelerine baskı ve sert uygulamalar yapmakta bu durumda birçok hayvanda gebeliğin sonlanmasına neden olabilmektedir. Söz konusu uygulamanın uzman veteriner hekimlerce yapılması hem anne hem de yavru sağlığı için oldukça önemli bir durumdur.

Köpeklerde gebelikte ikinci aya girilmesi ile geç gebelik belirtileri gözlemlenmeye başlanır. Köpeğin gözle görülür bir şekilde iştah artışına bağlı olarak kilo aldığı bununla birlikte sık sık idrar yapma ihtiyacı hissettiği ve doğum yolu akıntılarının arttığı bariz bir şekilde görülebilmektedir. 40-45. günden sonra meme uçlarının koyulaşıp, belirginleştiğini gün geçtikçe de memelerin süt ile dolmaya başladığını hatta iyi beslenen köpeklerde memelerden süt akmaya başladığını rahatça görülebilmektedir. Son 2 hafta içinde ise dışarıdan çıplak gözle yavruların karın içindeki hareketleri rahatlıkla izlenebilmektedir.

Gebeliğin ilerlemesi ile köpeğimizin huy ve mizacında anlam verilemeyen değişikliklerin meydana gelmesi oldukça normal bir durumdur. Konsantrasyon eksikliği, sabırsızlanma, hırçınlık kimi zaman aşırı hareketlilik kimi zaman durgunluk göze çarpan en önemli değişiklerdir. Bu süreçte yavruları için güvenli ve sakin bir yer arama isteği özellikle ev de bakılan köpeklerde sıklıkla görülen bir durumdur. Normal yaşam alanı veya sahibinin yaptığı doğum bölmesi haricinde kendine göre daha güvenli ve korunaklı yer araması buna bağlı olarak ta evin tenha ve karanlık yerlerine yerleşme isteği köpek sahibi tarafından anlayışla karşılanması gereken isteklerin başında gelmelidir.

Bu dönemde köpeğimizin bakım ve beslenmesine ayrı bir özen gösterilmelidir. Özellikle gebeliğin 1. ayından itibaren yüksek kalorili besinlere geçilmesi bununla beraber dışarıdan hem anne hem de yavruların gelişimi için vitamin ve mineral takviyelerinin yapılması oldukça önemli bir noktadır. Doğum ile birlikte anne sütünün kesilmemesi için yüksek kalorili diyetlere devam edilmesi ve öğünlerin sıklığını arttırmak dikkat edilecek noktaların başında gelmektedir. Doğum sonrası köpeğimizi düzenli fakat kısa mesafelerde fazla yormadan  hareket ettirmek doğum sonrası hayvanın uterusunda kalan içeriğin dışarıya atılması için oldukça önemlidir.