SAĞLIKLI HAYVAN SAĞLIKLI KURBAN

Kurbanlık hayvanların  alım, satım, sevk, kesim ve kurban etinin muhafazasında dikkat edilmesi gereken hususlar hem hayvan hem de insan sağlığı açısından oldukça önemlidir. İnsan tüketimine uygun olmayan, sağlıksız kurbanlık hayvanların kesimi ve etinin tüketilmesi toplu gıda zehirlenmelerinden tutun da çok sayıda zoonoz hastalığın bulaşmasına kadar insan hayatında ciddi sıkıntılara neden olabilmektedir. Böylesi bir durumla karşılaşmamak için  kurbanlık hayvan seçiminin ehil kişiler tarafından titizlikle yapılması gerekmektedir. Aynı zaman da kurbanlık hayvan kesimlerinin de İl kurban komisyonu tarafından belgelendirilmiş resmi kurban kesim yerlerinde yapılması gerekmektedir.

İnsan sağlığı açısından bu kadar riski içinde barındıran kurbanlık hayvan seçiminde nelere dikkat edilmelidir. Öncelikle hayvan çok zayıf, gebe ya da yeni doğum yapmış hayvanlar olmamalı ve hayvanın kılları düzgün ve parlak, bakışları ve dış görünümü canlı olmalı. Bunlarla beraber yüksek ateş, salya ve göz yaşı akıntısı olmamalıdır. Kurban öncesi yoğun beslemeye bağlı olarak şekillenebilen pis kokulu ishali ve sevkiyata bağlı  burun akıntısı, öksürük, vücudunda yara, şişlik ve ödem  bulunmamalıdır. Tüm bunların yanında çevreye karşı aşırı tepkili veya çok duyarsız olmamalıdır. Kurbanlık hayvan seçiminde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ise tercihen erkek hayvanların kurban edilmesi olmalı eğer ki damızlık vasfı olmayan dişi hayvanlar da kurbanlık hayvan şartlarını taşıyorlarsa kurbanlık için tercih edilmelidir.

Bilindiği üzere küçükbaş hayvanların dinen kurban edilebilmesi için 1 yaşını doldurmaları yada 1 yaşından küçük hayvanların 6 aylık dönemde anneleri gibi gösterişli olduğu takdir de kurban edilebilmektedir. Bu durumun deve de 5 yaş, sığır ve manda da ise 2 yılını doldurmuş olması gerekmektedir. Her vatandaşın kurbanlık hayvanların yaş tayini tespitinde  gerekli bilgi ve tecrübeye sahip olmaması nedeniyle ilgili bakanlıkça geliştirilen ‘TARIMCEBİMDE’ mobil uygulaması aracılığı ile kurbanlık hayvanın küpe numarasını sisteme girilmesi şartıyla hayvanın tür, ırk, cinsiyet ve yaş bilgilerine bakanlık veri tabanından kolayca ulaşılabilmektedir.

Büyük ve küçükbaş hayvanların il içi sevklerinde kulak küpelerinin ve pasaportlarının, iller arası sevklerinde ise bunlara ilaveten veteriner sağlık raporunun bulunması zorunludur. Bu belgelerin olması hayvanların ilgili bakanlık yetkililerince kontrol edilip hayvanlarda herhangi bir sağlık probleminin bulunmadığının göstergesi olarak kabul edilmektedir.

Özellikle büyükşehirlerde kurulan hayvan pazarlarından kurbanlık hayvanlarını alan vatandaşlarımızın hayvanını alacakları yerde hayvanlara yeteri kadar temiz su ve yemin verildiğini, suluk ve yemliklerin temiz olduğunu kontrol etmelidir. Hayvanlara yeterli kaba yemin verildiğinde  ve verilen yemlerin kokuşmuş, küflü, yabancı maddelerle bulaşık olmadığından emin olunmalıdır. Canlı ağırlık artışı sağlamak veya hastalık nedeni ile kurbanlık hayvanlara rasgele ilaç, aşı, vitamin, hormon ve hormon benzeri maddeler uygulanmamalı, uygulanması zorunlu olarak bu maddelerden bir veya birkaçının uygulandığı kurbanlık hayvanlarda, ilaç kalıntı arınma süresi içinde kesilip yenilmemelidir.

Kurbanlık hayvanlar, ilgili bakanlığın Şartlı Onay/Onay Belgesi almış kesimhaneler ile Kurban Hizmetleri Komisyonlarının belirlediği kesim yerlerinde kesilmeli, cadde, sokak ve park gibi kamusal alanlarda kurbanlık hayvan kesimleri yapılmamalıdır.

Derinin yüzülmesi sırasında derinin dış kısmı ile etin teması önlenmelidir. İşkembe ve bağırsaklar; et kalitesini olumsuz etkilememesi, mikropların bulaşmasını ve gelişmesini önlemek için geciktirilmeden çıkarılmalıdır. İç organların çıkarılması sırasında işkembe ve bağırsak içeriğinin ete bulaşması önlenmelidir. Kesilen hayvanlara ait hastalıklı organlar, kesim sırasında oluşan atıklar, kist hidatik riskine karşı karaciğerler ve akciğerler kesinlikle evcil ve yabani hayvanlara verilmemeli, hayvanların çıkaramayacağı derinlikte çukurlara gömülerek bertaraf edilmelidir. Anormal görünüşe sahip iç organlar (normalden büyük, kokulu iltihaplı, su keseleri ve şişkinlikleri bulunan iç organlar, çamur kıvamında dalak gibi) ve etler (iltihaplı, kokulu, kanı pıhtılaşmayan gibi) veteriner hekime muayene ettirilmelidir.

Kurbanlık hayvanlardan elde edilen etler için soğutma işlemi vakit geçirilmeden başlatılmalıdır. Sakatatlar 3°C’ye, diğer etler 7°C’ye veya daha düşük sıcaklıklarda soğutulmalı ve bu sıcaklıklarda muhafaza edilmelidir.

Kurbanlık hayvanlarınızda kesim sonrası et ve sakadatlarında olağan dışı bir durum gördüğünüzde bayram süresi boyunca mesai saati gözetmeksizin çalışan en yakın il/ilçe müdürlüğü veteriner hekimleri ile irtibata geçip söz konusu durumun insan sağlığı açısından sorun teşkil edip etmediğini rahatlıkla öğrenebilirsiniz.